Ειδικοί προειδοποιούν ότι τα αυτοκίνητα μας μετατρέπονται κατασκόπους που μεταδίδουν σε άλλους τι κάνουμε, τι λέμε αλλά και το που πηγαίνουμε

Lead: Τα σύγχρονα αυτοκίνητα δεν είναι πλέον απλά μέσα μεταφοράς. Είναι υπολογιστές με ρόδες, εξοπλισμένοι με μικρόφωνα, κάμερες, αισθητήρες και συστήματα GPS που καταγράφουν συνεχώς δεδομένα. Σύμφωνα με πρόσφατες προειδοποιήσεις ειδικών αλλά και επίσημων Αρχών, αυτές οι «έξυπνες» λειτουργίες μπορούν να μετατρέψουν το όχημά μας σε έναν διαρκή παρατηρητή, καταγράφοντας τι λέμε, πού πηγαίνουμε και πώς συμπεριφερόμαστε — συχνά εν αγνοία μας.

Το ζήτημα δεν αφορά μόνο τα ηλεκτρικά ή τα πολυτελή μοντέλα. Ακόμη και ένα συμβατικό αυτοκίνητο παραγωγής των τελευταίων ετών διαθέτει ενσωματωμένη συνδεσιμότητα, η οποία τροφοδοτεί με δεδομένα κατασκευαστές, ασφαλιστικές εταιρείες, παρόχους υπηρεσιών αλλά και τρίτους. Τα μικρόφωνα στο εσωτερικό μπορούν να ενεργοποιούνται για φωνητικές εντολές, οι κάμερες οπισθοπορείας και οι αισθητήρες παρουσίας καταγράφουν κίνηση, ενώ το GPS αποτυπώνει με ακρίβεια κάθε διαδρομή. Το ερώτημα που θέτουν οι ειδικοί είναι απλό: ποιος έχει πρόσβαση σε αυτά τα δεδομένα και με ποιους όρους;

Η απάντηση είναι συχνά θολή. Οι πολιτικές απορρήτου των κατασκευαστών είναι εκτενείς και δυσνόητες, ενώ η συγκατάθεση του οδηγού δίνεται συχνά μέσα από μενού που ελάχιστοι διαβάζουν. Παράλληλα, οι ρυθμιστικές Αρχές σε Ευρώπη και ΗΠΑ εντείνουν τους ελέγχους, καθώς διαπιστώνουν ότι η συλλογή δεδομένων μπορεί να ξεπερνά τα όρια της λειτουργικής αναγκαιότητας. Στην Ελλάδα, το φαινόμενο παραμένει σε μεγάλο βαθμό υποτιμημένο, με τους οδηγούς να μην αντιλαμβάνονται την έκταση της παρακολούθησης.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Τα δεδομένα θέσης, φωνής και συμπεριφοράς οδήγησης μπορούν να κοινοποιηθούν σε τρίτες εταιρείες, συμπεριλαμβανομένων ασφαλιστικών και διαφημιστικών.
• Οι ρυθμίσεις απορρήτου στα συστήματα infotainment συχνά είναι προεπιλεγμένες στη μέγιστη συλλογή δεδομένων και απαιτούν χειροκίνητη αλλαγή.
• Η ενημέρωση του λογισμικού του οχήματος μπορεί να τροποποιήσει τους όρους χρήσης χωρίς ρητή εκ νέου συγκατάθεση του οδηγού.

Γιατί έχει σημασία: Η μετατροπή του αυτοκινήτου σε εργαλείο μαζικής παρακολούθησης δεν είναι σενάριο επιστημονικής φαντασίας. Είναι μια εξέλιξη που συντελείται τώρα, με άμεσες συνέπειες για την ιδιωτικότητα, την ελευθερία κίνησης και τα ατομικά δικαιώματα. Οι οδηγοί οφείλουν να ενημερώνονται, να ελέγχουν τις ρυθμίσεις των οχημάτων τους και να απαιτούν διαφάνεια από τους κατασκευαστές. Η τεχνολογία μπορεί να κάνει την οδήγηση ασφαλέστερη — αρκεί να μην μετατρέπεται σε μέσο ελέγχου εν αγνοία μας.