Χάρης Δούκας: «Η πράσινη μετάβαση πρέπει να φτάνει σε όλους, αλλιώς δεν είναι βιώσιμη» | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Η δήλωση του δημάρχου Αθηναίων Χάρη Δούκα ότι «η πράσινη μετάβαση πρέπει να φτάνει σε όλους, αλλιώς δεν είναι βιώσιμη» δεν αποτελεί απλή ρητορική ευαισθησία. Συνιστά στην πραγματικότητα μια πολιτική προειδοποίηση: κάθε στρατηγική βιωσιμότητας που αφήνει έξω τα ευάλωτα νοικοκυριά και τις υποβαθμισμένες γειτονιές κινδυνεύει να καταρρεύσει, τόσο κοινωνικά όσο και οικονομικά. Με φόντο τα Athens ESG Awards, η συζήτηση για την κλιματική ουδετερότητα μετατοπίζεται από τις τεχνικές προδιαγραφές στη δίκαιη κατανομή του κόστους και του οφέλους.

Η τοποθέτηση Δούκα εντάσσεται σε μια ευρύτερη ευρωπαϊκή συζήτηση για το λεγόμενο «just transition» — τη δίκαιη μετάβαση. Στην Αθήνα, το διακύβευμα είναι ιδιαίτερα απτό: ενεργειακή φτώχεια, παλαιά κτίρια χωρίς μόνωση, υποβαθμισμένες συνοικίες με ελάχιστο πράσινο και κυκλοφοριακό φόρτο. Αν τα προγράμματα αναβάθμισης, οι δράσεις μείωσης εκπομπών και οι επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ωφελήσουν μόνο όσους μπορούν να τις χρηματοδοτήσουν, τότε η πράσινη μετάβαση θα βαθύνει τις ανισότητες αντί να τις γεφυρώσει. Η αναφορά στα ESG κριτήρια αποκτά έτσι ουσιαστικό νόημα: το «S» της κοινωνικής διακυβέρνησης δεν είναι διακοσμητικό, αλλά προϋπόθεση για τη νομιμοποίηση της όλης προσπάθειας.

Η δήλωση του δημάρχου λειτουργεί και ως απάντηση σε έναν αυξανόμενο σκεπτικισμό. Σε πολλές ευρωπαϊκές πόλεις, οι πολιτικές για το κλίμα έχουν προκαλέσει αντιδράσεις όταν το κόστος πέφτει δυσανάλογα στους πολίτες — από τους αγρότες στις Βρυξέλλες μέχρι τις διαμαρτυρίες για τα τέλη κυκλοφορίας. Η τοπική αυτοδιοίκηση καλείται να αποδείξει ότι μπορεί να σχεδιάσει παρεμβάσεις με κοινωνικό πρόσημο: επιδοτήσεις για ενεργειακή αναβάθμιση, δημόσιες συγκοινωνίες που εξυπηρετούν πραγματικά τις γειτονιές, αστικές αναπλάσεις που δεν οδηγούν σε εξευγενισμό και εκτοπισμό κατοίκων.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η δήλωση έγινε στο πλαίσιο των Athens ESG Awards, που αναδεικνύουν πρωτοβουλίες βιωσιμότητας στην πόλη.
• Ο δήμαρχος Αθηναίων θέτει ως κριτήριο επιτυχίας της πράσινης μετάβασης την καθολική προσβασιμότητα, όχι μόνο τη μείωση εκπομπών.
• Η δίκαιη μετάβαση αποτελεί κεντρικό άξονα της ευρωπαϊκής πολιτικής, με χρηματοδοτικά εργαλεία που συνδέονται με κοινωνικούς όρους.

Γιατί έχει σημασία: Η πράσινη μετάβαση βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι. Αν γίνει αντιληπτή ως προνόμιο των λίγων, θα χάσει την κοινωνική της βάση και θα αμφισβητηθεί πολιτικά. Η τοποθέτηση Δούκα υπενθυμίζει ότι η βιωσιμότητα δεν είναι μόνο τεχνικό ζήτημα αλλά ζήτημα δικαιοσύνης. Η Αθήνα, ως πόλη με έντονες κοινωνικές αντιθέσεις, μπορεί να αποτελέσει πεδίο δοκιμής για το αν η πράσινη πολιτική μπορεί να είναι ταυτόχρονα φιλόδοξη και δίκαιη — ή αν θα παραμείνει ένα ακόμη διαχειριστικό σχέδιο χωρίς λαϊκή νομιμοποίηση.