«Συναγερμός» για την αύξηση της φτώχειας | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Για πρώτη φορά μετά το 2010, ο αριθμός των ανθρώπων που ζουν κάτω από το όριο της «πολυπαραμετρικής φτώχειας» αυξήθηκε παγκοσμίως, σύμφωνα με στοιχεία του ΟΗΕ που επικαλούνται «Τα Νέα». Ο διεθνής οργανισμός χαρακτηρίζει την εξέλιξη «σήμα αφύπνισης», καθώς διαψεύδεται η μέχρι πρότινος κυρίαρχη αφήγηση περί σταθερής προόδου στη μείωση της φτώχειας. Η ανατροπή αυτή δεν αφορά μόνο τις φτωχότερες χώρες, αλλά αποτυπώνει ένα ευρύτερο φαινόμενο που πλήττει και ανεπτυγμένες οικονομίες, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας.

Η «πολυπαραμετρική φτώχεια», όπως την ορίζει ο ΟΗΕ, δεν μετρά μόνο το εισόδημα. Συνυπολογίζει την πρόσβαση σε υγεία, εκπαίδευση, στέγαση, καθαρό νερό, ηλεκτρισμό και βασικές υποδομές. Πρόκειται, δηλαδή, για έναν δείκτη που αποτυπώνει τη στέρηση στη συνολική της διάσταση. Η αύξηση του αριθμού των ανθρώπων που βιώνουν αυτή τη συνθήκη καταδεικνύει ότι οι κρίσεις των τελευταίων ετών —πανδημία, πληθωρισμός, ενεργειακή αναταραχή, γεωπολιτικές συγκρούσεις— έχουν διαβρώσει τα κεκτημένα δεκαετιών. Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι η επιδείνωση καταγράφεται σε περιοχές που είχαν σημειώσει αξιόλογη πρόοδο, όπως η Νοτιοανατολική Ασία και τμήματα της Λατινικής Αμερικής. Στην Ευρώπη, η ενεργειακή κρίση και ο πληθωρισμός των τροφίμων έχουν εντείνει την πίεση στα νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος, ενώ τα συστήματα κοινωνικής προστασίας δοκιμάζονται. Ο ΟΗΕ προειδοποιεί ότι χωρίς στοχευμένες πολιτικές, η τάση μπορεί να παγιωθεί, υπονομεύοντας τον Στόχο Βιώσιμης Ανάπτυξης 1 για εξάλειψη της φτώχειας έως το 2030.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η αύξηση της πολυπαραμετρικής φτώχειας είναι η πρώτη από το 2010 και αντιστρέφει μια δεκαετία προόδου, σύμφωνα με τον ΟΗΕ.
• Ο δείκτης δεν περιορίζεται στο εισόδημα, αλλά μετρά στερήσεις σε υγεία, εκπαίδευση, στέγαση και βασικές υποδομές.
• Η Ελλάδα, όπως και άλλες ευρωπαϊκές χώρες, δέχεται πιέσεις λόγω πληθωρισμού και ενεργειακού κόστους, με τα ευάλωτα νοικοκυριά να πλήττονται δυσανάλογα.

Γιατί έχει σημασία: Η εξέλιξη αυτή δεν είναι απλώς στατιστική. Σηματοδοτεί ότι οι παγκόσμιες κρίσεις έχουν αρχίσει να ακυρώνουν κατακτήσεις δεκαετιών στη μάχη κατά της φτώχειας. Για την Ελλάδα, μια χώρα που βγήκε από μνημόνια αλλά κουβαλά ακόμη υψηλά ποσοστά υλικής στέρησης, το «σήμα αφύπνισης» του ΟΗΕ αφορά άμεσα. Χωρίς ενίσχυση του κοινωνικού κράτους, στήριξη των ευάλωτων και πολιτικές που δεν αρκούνται σε δείκτες ανάπτυξης, ο κίνδυνος διεύρυνσης των ανισοτήτων είναι ορατός. Η φτώχεια, όταν γίνεται πολυπαραμετρική, δεν διορθώνεται με αποσπασματικά μέτρα. Απαιτεί συνολική στρατηγική —και πολιτική βούληση.