Παρέμβαση Γκίλφοϊλ για αποφυλάκιση Μαζιώτη: Οι αριστεροί τρομοκράτες δεν έχουν θέση σε μια πολιτισμένη κοινωνία

Lead: Με μια σπάνια δημόσια τοποθέτηση, η πρέσβης των Ηνωμένων Πολιτειών στην Αθήνα, Τζούλι Γκίλφοϊλ, παρενέβη στο ζήτημα της ενδεχόμενης αποφυλάκισης του Νίκου Μαζιώτη, προκαλώντας νέο κύκλο αντιπαράθεσης γύρω από τη μεταχείριση των καταδικασμένων για τρομοκρατία. Η δήλωσή της ότι «οι αριστεροί τρομοκράτες δεν έχουν θέση σε μια πολιτισμένη κοινωνία» δεν αποτελεί απλή διπλωματική παρατήρηση, αλλά ένα σαφές μήνυμα προς την ελληνική δικαιοσύνη και την πολιτική ηγεσία, εν μέσω συζητήσεων για αποφυλακίσεις στελεχών της 17Ν και του Επαναστατικού Αγώνα.

Η παρέμβαση Γκίλφοϊλ έρχεται σε μια συγκυρία όπου η συζήτηση για τα όρια της μεταχείρισης των τρομοκρατών έχει επανέλθει στο προσκήνιο. Ο Νίκος Μαζιώτης, καταδικασμένος για συμμετοχή στον Επαναστατικό Αγώνα και σε αιματηρές επιθέσεις, έχει υποβάλει αίτημα αποφυλάκισης, επικαλούμενος την έκτιση μεγάλου μέρους της ποινής του και ζητήματα υγείας. Η αμερικανική πλευρά, διαχρονικά ευαίσθητη σε υποθέσεις τρομοκρατίας που αφορούν αμερικανικούς στόχους ή συμφέροντα, φαίνεται να θεωρεί ότι μια τέτοια εξέλιξη θα έστελνε λάθος μήνυμα διεθνώς. Η αναφορά της πρέσβη σε «πολιτισμένη κοινωνία» λειτουργεί ως ηθική και πολιτική πίεση, υπενθυμίζοντας ότι η Ελλάδα έχει δεσμεύσεις απέναντι στους εταίρους της για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας.

Από την άλλη πλευρά, η ελληνική νομική παράδοση και το Σύνταγμα προβλέπουν συγκεκριμένες διαδικασίες για την αποφυλάκιση καταδίκων, ανεξαρτήτως του αδικήματος. Οι υπερασπιστές του Μαζιώτη επικαλούνται την αρχή της ίσης μεταχείρισης και το δικαίωμα στην επανένταξη, υποστηρίζοντας ότι η παρατεταμένη κράτηση χωρίς προοπτική αποφυλάκισης συνιστά de facto ισόβια κάθειρξη. Το δίλημμα είναι βαθύ: από τη μια η ανάγκη για ασφάλεια και η αποτροπή, από την άλλη η τήρηση των κανόνων του κράτους δικαίου. Η δήλωση Γκίλφοϊλ, ωστόσο, εισάγει έναν εξωτερικό παράγοντα που μπορεί να εκληφθεί ως ανεπίτρεπτη ανάμειξη στα εσωτερικά της χώρας, ακόμη και από όσους διαφωνούν με την αποφυλάκιση.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Ο Νίκος Μαζιώτης έχει καταδικαστεί σε πολυετείς ποινές για συμμετοχή σε τρομοκρατική οργάνωση και αιματηρές ενέργειες.
• Η πρέσβης των ΗΠΑ δήλωσε ότι οι αριστεροί τρομοκράτες δεν έχουν θέση σε πολιτισμένη κοινωνία, χωρίς να αναφερθεί ονομαστικά σε δικαστική απόφαση.
• Το ζήτημα της αποφυλάκισης παραπέμπεται στις ελληνικές δικαστικές αρχές, αλλά η πολιτική πίεση από τις ΗΠΑ είναι εμφανής.

Γιατί έχει σημασία: Η υπόθεση Μαζιώτη δεν αφορά μόνο έναν κρατούμενο, αλλά τη στάση της ελληνικής δημοκρατίας απέναντι στην τρομοκρατία και την ισορροπία ανάμεσα στην ασφάλεια και τα δικαιώματα. Η παρέμβαση Γκίλφοϊλ υπενθυμίζει ότι οι αποφάσεις της ελληνικής δικαιοσύνης παρακολουθούνται στενά από τους συμμάχους, και ότι η οποιαδήποτε κίνηση αποφυλάκισης θα έχει διεθνείς προεκτάσεις. Σε μια εποχή που η τρομοκρατία έχει αλλάξει μορφή αλλά όχι συνέπειες, το ερώτημα παραμένει: μπορεί μια πολιτισμένη κοινωνία να τιμωρεί χωρίς να εκδικείται, και να συγχωρεί χωρίς να ξεχνά;