Ο Μαρινάκης αμφισβητεί τα στοιχεία Eurostat για την οικονομική επισφάλεια: «Είναι κατά δήλωση των πολιτών»

Lead: Τη μεθοδολογία της Eurostat για τη μέτρηση της οικονομικής επισφάλειας των νοικοκυριών αμφισβήτησε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, χαρακτηρίζοντας τα σχετικά στοιχεία «υποκειμενικά» επειδή βασίζονται σε δηλώσεις των ίδιων των πολιτών. Η τοποθέτηση αυτή ανοίγει ξανά τη συζήτηση για τον τρόπο με τον οποίο μετριέται η κοινωνική πίεση στην Ελλάδα και για την αξιοπιστία των ευρωπαϊκών δεικτών που χρησιμοποιούνται ως σημείο αναφοράς.

Ο κ. Μαρινάκης, μιλώντας για τα ευρήματα της ευρωπαϊκής στατιστικής αρχής, υποστήριξε ότι «η συγκεκριμένη έρευνα, χωρίς να την υποτιμώ, είναι μια υποκειμενική έρευνα» και ότι δεν πρόκειται για «αντικειμενική έρευνα, με βάση τα αντικειμενικά δεδομένα». Στην πραγματικότητα, όμως, οι δείκτες της Eurostat για την οικονομική επισφάλεια και την υλική στέρηση προκύπτουν από συνδυασμό ερωτηματολογίων και αντικειμενικών μεταβλητών, όπως το εισόδημα, η αδυναμία κάλυψης έκτακτων δαπανών ή η καθυστέρηση πληρωμών σε λογαριασμούς. Πρόκειται για μεθοδολογία που εφαρμόζεται ενιαία σε όλα τα κράτη-μέλη και τροφοδοτεί τις ετήσιες εκθέσεις της Κομισιόν για τη σύγκλιση και την κοινωνική προστασία.

Η διαφορά έγκειται στο τι ορίζουμε ως «αντικειμενικό». Τα στατιστικά στοιχεία για την ανεργία ή το ΑΕΠ είναι μετρήσιμα, αλλά η εμπειρία της φτώχειας είναι εξ ορισμού σχετική: ένα νοικοκυριό μπορεί τυπικά να βρίσκεται πάνω από το όριο της φτώχειας και παρ’ όλα αυτά να δηλώνει αδυναμία να ανταποκριθεί σε βασικές ανάγκες. Η Eurostat καταγράφει ακριβώς αυτό το χάσμα ανάμεσα στα εισοδήματα και στην πραγματική ζωή, γι’ αυτό και οι δείκτες της χρησιμοποιούνται ευρέως για τη χάραξη πολιτικής. Η αμφισβήτησή τους, επομένως, δεν είναι τεχνική παρατήρηση αλλά πολιτική επιλογή: μετατοπίζει τη συζήτηση από την ουσία του προβλήματος στη νομιμοποίηση των μετρήσεων.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Ο δείκτης οικονομικής επισφάλειας της Eurostat συνδυάζει δηλώσεις πολιτών με αντικειμενικά κριτήρια, όπως εισόδημα και υποχρεωτικές δαπάνες.
• Η μεθοδολογία είναι κοινή για όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ, γεγονός που επιτρέπει συγκρίσεις και αξιολογήσεις.
• Η αμφισβήτηση των στοιχείων από κυβερνητικά στελέχη εντάσσεται σε μια ευρύτερη τάση αμφισβήτησης ανεξάρτητων αρχών και εκθέσεων.

Γιατί έχει σημασία: Όταν η ίδια η μέτρηση της κοινωνικής πραγματικότητας τίθεται υπό αμφισβήτηση, το επόμενο βήμα είναι η αμφισβήτηση της ανάγκης για πολιτικές στήριξης. Η συζήτηση δεν αφορά μόνο τη Eurostat, αλλά το κατά πόσο η δημόσια συζήτηση στην Ελλάδα είναι έτοιμη να ακούσει αυτό που δηλώνουν οι πολίτες για τη ζωή τους, ακόμη κι όταν τα νούμερα δεν ταιριάζουν με την αφήγηση της ανάκαμψης.