Θέουτα (παρα)καλεί… Βρυξέλλες | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Η ισπανική πόλη Θέουτα, ο μοναδικός ευρωπαϊκός θύλακας στην αφρικανική ήπειρο, βρίσκεται για άλλη μια φορά στο επίκεντρο μιας ανθρωπιστικής και διπλωματικής κρίσης. Ο δήμαρχος Χουάν Χεσούς Βίβας, απευθυνόμενος στις Βρυξέλλες, δεν ζητά απλώς αλληλεγγύη, αλλά μια ολοκληρωμένη ευρωπαϊκή παρέμβαση για να σταματήσει το μεταναστευτικό κύμα και να αποκατασταθεί η τάξη στα σύνορα του Μαρόκου.

Η έκκληση του δημάρχου έρχεται σε μια περίοδο έντονης πίεσης για την πόλη των περίπου 85.000 κατοίκων, η οποία έχει μετατραπεί σε σύμβολο των ανισοτήτων μεταξύ Ευρώπης και Αφρικής. Η Θέουτα, μαζί με τη Μελίγια, αποτελεί το μόνο χερσαίο σύνορο της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Αφρική, γεγονός που την καθιστά ιδιαίτερα ευάλωτη σε απότομες αυξήσεις των αφίξεων. Ο Βίβας, με το βλέμμα στραμμένο στις Βρυξέλλες, υπογραμμίζει ότι η διαχείριση της μετανάστευσης δεν μπορεί να αποτελεί ευθύνη μόνο της Ισπανίας ή της τοπικής αστυνομίας, αλλά απαιτεί μια ενιαία ευρωπαϊκή πολιτική που θα συνδυάζει την προστασία των συνόρων με τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η αναφορά του στη Frontex δεν είναι τυχαία: ο ευρωπαϊκός οργανισμός συνοριοφυλακής καλείται να αναλάβει ενεργότερο ρόλο, όχι μόνο στην επιτήρηση, αλλά και στη διαχείριση των επιστροφών, έτσι ώστε να υπάρχει μια κοινή, αποτελεσματική και νόμιμη διαδικασία.

Το αίτημα για "άμεσες επιστροφές" είναι το πιο ευαίσθητο σημείο. Ο δήμαρχος ζητά να ενεργοποιηθούν οι συμφωνίες επανεισδοχής με το Μαρόκο, οι οποίες όμως συχνά καθυστερούν ή προσκόπτουν σε διπλωματικές εντάσεις. Η Ραμπάτ, από την πλευρά της, χρησιμοποιεί το μεταναστευτικό ως μοχλό πίεσης για άλλα ζητήματα, όπως το δυτικό Σαχάρα, καθιστώντας την κατάσταση εξαιρετικά ρευστή. Η Θέουτα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια διπλή πρόκληση: να διαχειριστεί τις ανθρωπιστικές ανάγκες των μεταναστών που φτάνουν συχνά σε άθλια κατάσταση, ενώ ταυτόχρονα να διατηρήσει την κοινωνική συνοχή και την ασφάλεια των πολιτών της, οι οποίοι βλέπουν την καθημερινότητά τους να αναστατώνεται από τις μαζικές εισόδους.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η Θέουτα και η Μελίγια είναι οι μόνες χερσαίες ευρωπαϊκές συνοριακές γραμμές στην Αφρική, καθιστώντας τες σημείο-κλειδί για τη μεταναστευτική πολιτική της ΕΕ.
• Οι σχέσεις Ισπανίας-Μαρόκου είναι ιδιαίτερα ευμετάβλητες, με τη Ραμπάτ να χρησιμοποιεί συχνά τον έλεγχο των συνόρων ως διπλωματικό διαπραγματευτικό χαρτί.
• Η Frontex έχει ενισχυμένη εντολή, αλλά η επιχειρησιακή της δράση στη Θέουτα εξαρτάται από διμερείς συμφωνίες και την πολιτική βούληση των κρατών-μελών.

Γιατί έχει σημασία: Η κρίση στη Θέουτα δεν είναι ένα τοπικό πρόβλημα της Ισπανίας. Αποτελεί το τεστ αντοχής της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης και της ικανότητας της ΕΕ να διαχειρίζεται τα εξωτερικά της σύνορα με ανθρωπισμό και αποτελεσματικότητα. Εάν οι Βρυξέλλες αγνοήσουν την έκκληση του δημάρχου Βίβα, θα στείλουν ένα επικίνδυνο μήνυμα: ότι τα σύνορα της Ευρώπης προστατεύονται μόνο στα χαρτιά και ότι οι ακριτικές πόλεις αφήνονται στην τύχη τους. Η απάντηση στην κρίση της Θέουτα θα καθορίσει, σε μεγάλο βαθμό, την αξιοπιστία της ευρωπαϊκής μεταναστευτικής πολιτικής για τα επόμενα χρόνια.