Τριμερής Ελλάδας, Κύπρου, Αιγύπτου στο Ελ Αλαμέιν | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Η Αθήνα, η Λευκωσία και το Κάιρο επιχειρούν να στείλουν ένα σαφές μήνυμα σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο, εν μέσω μιας περιόδου αυξημένης τουρκικής παραβατικότητας στο Αιγαίο και έντονων προκλήσεων από την Άγκυρα. Η τριμερής συνάντηση στο Ελ Αλαμέιν δεν είναι μια τελετουργική επαφή, αλλά μια επιχειρησιακή σύσκεψη με ορίζοντα τις εξελίξεις στη Λιβύη, την ενεργειακή ασφάλεια και το μεταναστευτικό. Το διακύβευμα είναι η διατήρηση ενός μετώπου που δεν θα επιτρέψει στην Τουρκία να επαναφέρει στο τραπέζι τα περί «Γαλάζιας Πατρίδας» ως τετελεσμένο γεγονός.

Η επιλογή του Ελ Αλαμέιν ως τόπου συνάντησης έχει βαθύ συμβολισμό, που υπερβαίνει την ιστορική μνήμη του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Σήμερα, το πεδίο της μάχης είναι διπλωματικό και ενεργειακό. Η Αίγυπτος, ως ο μεγαλύτερος αραβικός πόλος και εγγυητής της σταθερότητας στη Λιβύη, λειτουργεί ως ο καταλύτης που μετατρέπει τις διμερείς συμφωνίες (όπως το οικόπεδο 6 της Κρήτης) σε ένα ευρύτερο περιφερειακό πλέγμα. Από την πλευρά τους, η Ελλάδα και η Κύπρος επιδιώκουν να αποτυπώσουν στο Κάιρο μια κοινή κόκκινη γραμμή: καμία αλλαγή του θαλάσσιου δικαίου δεν γίνεται αποδεκτή με τετελεσμένα, και κάθε τουρκική ενέργεια θα απαντάται με συντονισμένες ενέργειες, είτε αυτές αφορούν έρευνες για υδρογονάνθρακες είτε την προστασία των θαλάσσιων συνόρων.

Το «κρεσέντο» παραβατικότητας στο Αιγαίο, που περιγράφεται στο ρεπορτάζ, δεν είναι ένα μεμονωμένο επεισόδιο. Πρόκειται για μια μεθοδευμένη πίεση που κλιμακώνεται σε δύο επίπεδα: το επιχειρησιακό, με υπερπτήσεις και ερευνητικές δραστηριότητες, και το διπλωματικό, με την προσπάθεια της Άγκυρας να νομιμοποιήσει την παρουσία της σε περιοχές όπου η Ελλάδα ασκεί κυριαρχικά δικαιώματα. Σε αυτό το πλαίσιο, η τριμερής συνεργασία αποκτά χαρακτηριστικά αμοιβαίας ασφάλειας: η Αίγυπτος βλέπει στην Ελλάδα τον φυσικό εταίρο για την οριοθέτηση της ΑΟΖ, ενώ η Ελλάδα βλέπει στο Κάιρο τον εταίρο που μπορεί να αποτρέψει την τουρκική μονομέρεια στη Λιβύη.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η τριμερής δεν περιορίζεται σε μια φωτογραφία συνεργασίας: αναμένεται να οριστικοποιηθούν κοινές δράσεις για την επιτήρηση των θαλάσσιων συνόρων και την ανταλλαγή πληροφοριών για παράνομες γεωτρήσεις.
• Η Αθήνα προωθεί την επανέναρξη των ερευνών στο οικόπεδο 6 νοτίως της Κρήτης, με τη συμμετοχή αιγυπτιακών εταιρειών, ως αντίβαρο στις τουρκικές μονομερείς ενέργειες στην Ανατολική Μεσόγειο.
• Η Λευκωσία θέτει στην ατζέντα την ανάγκη αποτροπής νέων προκλήσεων στην κυπριακή ΑΟΖ, μετά την πρόσφατη έξαρση των τουρκικών NAVTEX εντός των θαλάσσιων οικοπέδων της Κύπρου.

Γιατί έχει σημασία: Η συνάντηση στο Ελ Αλαμέιν δεν είναι μια απλή διπλωματική τυπικότητα. Είναι η απάντηση σε ένα στρατηγικό δίλημμα: είτε η περιοχή θα πορευτεί με κανόνες δικαίου και συνεργασίας, είτε θα ολισθήσει σε ένα καθεστώς συνεχούς έντασης, όπου η ισχύς επιβάλλει τα γεγονότα. Η σύγκλιση Αθήνας-Λευκωσίας-Καΐρου στέλνει το μήνυμα ότι η σταθερότητα της Ανατολικής Μεσογείου δεν είναι διαπραγματεύσιμη και ότι οι όποιες τουρκικές φιλοδοξίες θα βρουν μπροστά τους ένα ενιαίο μέτωπο. Το ερώτημα που παραμένει είναι αν η Άγκυρα θα αφουγκραστεί αυτό το μήνυμα πριν είναι πολύ αργά.