Αρβανίτης και Κουντουρά για το τουρκολιβυκό μνημόνιο: Να επανεξεταστεί η χρηματοδότηση της Λιβύης

Lead: Την επανεξέταση της χρηματοδότησης προς τη Λιβύη, με αφορμή το τουρκολιβυκό μνημόνιο, ζητούν με ερώτησή τους προς την Ύπατη Εκπρόσωπο της ΕΕ για την Εξωτερική Πολιτική οι ευρωβουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Αρβανίτης και Κουντουρά. Η κίνηση αναδεικνύει τη διαρκή ανησυχία για τις επιπτώσεις της συμφωνίας που υπέγραψαν Άγκυρα και Τρίπολη το 2019, αλλά και την πίεση προς τις Βρυξέλλες να υιοθετήσουν πιο ενεργό στάση απέναντι σε μια χώρα που παραμένει θεσμικά ασταθής και γεωπολιτικά αμφίσημη.

Το τουρκολιβυκό μνημόνιο, που οριοθετεί θαλάσσιες ζώνες στην Ανατολική Μεσόγειο, έχει αποτελέσει σταθερό σημείο τριβής στην ελληνική εξωτερική πολιτική, καθώς η Αθήνα το θεωρεί νομικά έωλο και γεωπολιτικά επιζήμιο. Η παρέμβαση των δύο ευρωβουλευτών εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική πίεσης προς τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα, ώστε να μην αντιμετωπίζουν τη Λιβύη ως απλό αποδέκτη κονδυλίων, αλλά ως εταίρο του οποίου η συμπεριφορά οφείλει να συνάδει με το διεθνές δίκαιο και τις ευρωπαϊκές αρχές. Η χρηματοδότηση της ΕΕ προς τη Λιβύη, άλλωστε, έχει συνδεθεί κυρίως με τη διαχείριση της μετανάστευσης και την επιχείρηση «Irini», γεγονός που καθιστά το ζήτημα ακόμη πιο ευαίσθητο.

Η ερώτηση προς την Ύπατη Εκπρόσωπο δεν είναι απλώς κοινοβουλευτική ρουτίνα. Αποτυπώνει την ανάγκη για συγκεκριμένες δράσεις, όπως η διασύνδεση της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης με την τήρηση δεσμεύσεων από την πλευρά της Τρίπολης. Παράλληλα, αναδεικνύει το ευρύτερο δίλημμα της ΕΕ: από τη μία πλευρά επιδιώκει σταθερότητα στη Λιβύη, από την άλλη δεν μπορεί να αγνοεί ότι η χώρα παραμένει πεδίο ανταγωνισμού ξένων δυνάμεων, με την Τουρκία να διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο. Η στάση των Βρυξελλών θα δοκιμαστεί στην πράξη, καθώς η όποια απόφαση για «πάγωμα» ή ανακατεύθυνση κονδυλίων θα έχει άμεσες συνέπειες στις σχέσεις ΕΕ-Λιβύης.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Το μνημόνιο Τουρκίας-Λιβύης του 2019 αμφισβητείται από την Ελλάδα και την Κύπρο ως νομικά αβάσιμο και αντίθετο στο δίκαιο της θάλασσας.
• Οι ευρωβουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ ζητούν από την ΕΕ να συνδέσει τη χρηματοδότηση της Λιβύης με τον σεβασμό των διεθνών υποχρεώσεών της.
• Η ΕΕ χρηματοδοτεί τη Λιβύη κυρίως για τη διαχείριση μεταναστευτικών ροών, γεγονός που περιπλέκει κάθε απόφαση για περικοπές.

Γιατί έχει σημασία: Η πρωτοβουλία αυτή δεν αφορά μόνο μια κοινοβουλευτική ερώτηση. Σηματοδοτεί τη σταδιακή μετατόπιση της συζήτησης από την καταδίκη του τουρκολιβυκού μνημονίου στη διεκδίκηση έμπρακτων ευρωπαϊκών αντιμέτρων. Εάν η ΕΕ υιοθετήσει πιο σκληρή στάση απέναντι στη χρηματοδότηση της Λιβύης, θα έχει στα χέρια της ένα ισχυρό εργαλείο πίεσης στην Ανατολική Μεσόγειο. Εάν όχι, η συζήτηση θα παραμείνει διακοσμητική, την ώρα που οι γεωπολιτικές ισορροπίες στην περιοχή συνεχίζουν να μεταβάλλονται.