Ο Ερντογάν μαζεύει τα τουρκικά στρατεύματα από το Ιράκ – Συμφωνία με την Βαγδάτη για τους Κούρδους μαχητές

Lead: Σε μια κίνηση που αναδιαμορφώνει τις ισορροπίες στη βόρεια Μέση Ανατολή, η Άγκυρα ανακοίνωσε τη σταδιακή απόσυρση των τουρκικών στρατευμάτων από το βόρειο Ιράκ, στο πλαίσιο συμφωνίας με τη Βαγδάτη. Κεντρικό στοιχείο της συμφωνίας αποτελεί η παράδοση της στρατιωτικής βάσης Μπασίκα-Ζελικάν στην ιρακινή κυβέρνηση, καθώς και η δέσμευση για τον τερματισμό της παρουσίας μαχητών του ΡΚΚ στην περιοχή.

Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί μια σπάνια στιγμή σύγκλισης μεταξύ δύο χωρών που επί χρόνια βρίσκονταν σε τροχιά αντιπαράθεσης γύρω από το κουρδικό ζήτημα. Για την Τουρκία, η αποχώρηση από τη βάση Μπασίκα-Ζελικάν δεν συνιστά υποχώρηση αλλά τακτικό ανασχηματισμό: η Άγκυρα επιδιώκει να μεταφέρει το βάρος των επιχειρήσεων κατά του ΡΚΚ σε συνεργασία με τη Βαγδάτη, αποφεύγοντας τη διεθνή κατακραυγή που προκαλούσαν οι μονομερείς στρατιωτικές ενέργειες σε ιρακινό έδαφος. Παράλληλα, η απόσυρση εντάσσεται σε ευρύτερη στρατηγική αναδιάταξης πόρων, καθώς η Άγκυρα επιθυμεί να μειώσει το κόστος των μακροχρόνιων επιχειρήσεων εκτός συνόρων.

Από την πλευρά της, η ιρακινή κυβέρνηση κερδίζει σε κυριαρχία και εσωτερικό κύρος, εμφανιζόμενη ως εγγυητής της εδαφικής ακεραιότητας της χώρας. Ωστόσο, το στοίχημα της αποτελεσματικής διαχείρισης της περιοχής μετά την αποχώρηση των τουρκικών δυνάμεων παραμένει ανοιχτό. Η δέσμευση για τερματισμό της παρουσίας του ΡΚΚ εγείρει ερωτήματα ως προς την εφαρμοσιμότητά της, δεδομένης της πολυετούς ενσωμάτωσης των κουρδικών δυνάμεων στους τοπικούς συσχετισμούς ισχύος.

Η συμφωνία δεν μπορεί να ιδωθεί απομονωμένα. Εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο περιφερειακών ανακατατάξεων, όπου η Τουρκία επιδιώκει εξομάλυνση σχέσεων με παραδοσιακούς αντιπάλους, ενώ παράλληλα διατηρεί στρατηγικό βάθος. Οι επόμενοι μήνες θα κρίνουν αν η συμφωνία θα αποδειχθεί βιώσιμη ή αν θα καταρρεύσει υπό το βάρος των επιχειρησιακών και πολιτικών αντιφάσεων.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η βάση Μπασίκα-Ζελικάν παραδίδεται σταδιακά στην ιρακινή κυβέρνηση, τερματίζοντας χρόνια τουρκικής στρατιωτικής παρουσίας.
• Η συμφωνία περιλαμβάνει δέσμευση για τερματισμό της παρουσίας μαχητών του ΡΚΚ στο βόρειο Ιράκ.
• Η Άγκυρα αναδιατάσσει τις δυνάμεις της, επιδιώκοντας μείωση κόστους και εξομάλυνση σχέσεων με τη Βαγδάτη.

Γιατί έχει σημασία: Η συμφωνία αυτή αποτελεί σημείο καμπής για την ασφάλεια στη βόρεια Μέση Ανατολή. Αν εφαρμοστεί, μπορεί να μειώσει την ένταση μεταξύ Τουρκίας και Ιράκ, να περιορίσει τον χώρο δράσης του ΡΚΚ και να αναδιαμορφώσει τις συμμαχίες στην περιοχή. Παράλληλα, θέτει υπό αμφισβήτηση την παραδοσιακή προσέγγιση της Άγκυρας στο κουρδικό ζήτημα, ανοίγοντας ένα νέο κεφάλαιο στις ελληνοτουρκικές και περιφερειακές ισορροπίες.