Από τη «Γάζα – Ριβιέρα» στην «παλαιστινιακή ιδιοκτησία»: Νέο σχέδιο 2,45 δισ. δολαρίων του Συμβουλίου Ειρήνης του Τραμπ

Lead: Σε μια αξιοσημείωτη στροφή από την πολυσυζητημένη ιδέα της «Γάζας – Ριβιέρας», το Συμβούλιο Ειρήνης του Τραμπ φέρεται να επεξεργάζεται νέο σχέδιο ύψους 2,45 δισ. δολαρίων για την ανοικοδόμηση της Λωρίδας της Γάζας, αυτή τη φορά υπό παλαιστινιακή καθοδήγηση. Η αλλαγή ρότας, όπως αποκαλύπτει η ΕφΣυν, συνιστά σαφή υποχώρηση από το προηγούμενο όραμα περί μετεγκατάστασης του πληθυσμού και τουριστικής ανάπτυξης υπό αμερικανικό έλεγχο, αλλά ταυτόχρονα εγείρει ερωτήματα για τη βιωσιμότητα και τους όρους υλοποίησης.

Το νέο πλαίσιο δείχνει να αναγνωρίζει ότι οποιαδήποτε λύση χωρίς παλαιστινιακή συμμετοχή και ιδιοκτησία είναι καταδικασμένη σε αποτυχία. Η αναφορά σε «παλαιστινιακή ιδιοκτησία» λειτουργεί ως πολιτικός συμβολισμός, αλλά και ως πρακτική προϋπόθεση: χωρίς τοπική διακυβέρνηση και νομιμοποίηση, τα κεφάλαια δεν θα μπορέσουν να διοχετευθούν ούτε να αποδώσουν. Ωστόσο, το σχέδιο παραμένει εξαρτημένο από μια εξαιρετικά δύσκολη συμφωνία μεταξύ Χαμάς και Ισραήλ, δύο πλευρών που παραμένουν σε πόλεμο και με αμοιβαία καχυποψία. Οι ΗΠΑ, μέσω του Συμβουλίου Ειρήνης, επιχειρούν να μετατραπούν από χρηματοδότη σε εγγυητή μιας μεταβατικής περιόδου, αλλά η αποτελεσματικότητα ενός τέτοιου μηχανισμού χωρίς διεθνή νομιμοποίηση παραμένει αμφίβολη.

Η στροφή προς την «παλαιστινιακή ιδιοκτησία» μπορεί να ερμηνευθεί ως προσπάθεια επαναπροσδιορισμού της αμερικανικής επιρροής στη Μέση Ανατολή μετά την παγκόσμια κατακραυγή για το σχέδιο εκτοπισμού. Παράλληλα, όμως, εγείρει το ερώτημα ποιος θα ελέγχει πραγματικά τα 2,45 δισ. δολάρια και υπό ποιες συνθήκες. Χωρίς σαφές χρονοδιάγραμμα, μηχανισμό εποπτείας και πολιτική συναίνεση, ο κίνδυνος να παραμείνει το σχέδιο στα χαρτιά είναι υψηλός. Η Χαμάς, από την πλευρά της, δύσκολα θα αποδεχθεί όρους που περιορίζουν την εξουσία της, ενώ το Ισραήλ δεν φαίνεται διατεθειμένο να εγκαταλείψει τον στρατιωτικό έλεγχο χωρίς εγγυήσεις ασφαλείας.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Το σχέδιο των 2,45 δισ. δολαρίων προβλέπει ανοικοδόμηση υπό παλαιστινιακή καθοδήγηση, σε αντίθεση με την προηγούμενη ιδέα της «Γάζας – Ριβιέρας».
• Η υλοποίηση εξαρτάται από συμφωνία Χαμάς – Ισραήλ, η οποία παραμένει εξαιρετικά αβέβαιη.
• Το Συμβούλιο Ειρήνης του Τραμπ επιχειρεί να αναλάβει ρόλο εγγυητή, αλλά η διεθνής νομιμοποίηση και η εποπτεία των κεφαλαίων δεν έχουν διευκρινιστεί.

Γιατί έχει σημασία: Η μετάβαση από την «Γάζα – Ριβιέρα» στην «παλαιστινιακή ιδιοκτησία» σηματοδοτεί μια σπάνια παραδοχή ότι χωρίς τους Παλαιστίνιους δεν υπάρχει βιώσιμη λύση. Ωστόσο, εάν το σχέδιο δεν συνοδευτεί από πολιτική συμφωνία, σαφείς εγγυήσεις και διεθνή στήριξη, κινδυνεύει να αποδειχθεί ένα ακόμη επικοινωνιακό εγχείρημα που θα αφήσει τη Γάζα στο ίδιο αδιέξοδο.