Στις 7 Οκτωβρίου κρίνεται η Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων – Ποιοι μπορούν να ανοίξουν δρόμο για αναδρομικά

Lead: Μια δικαστική ετυμηγορία που αναμένεται στις 7 Οκτωβρίου από την Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου μπορεί να ανατρέψει τον τρόπο υπολογισμού της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), ανοίγοντας τον δρόμο για αναδρομικά διεκδικήσεις εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ. Η υπόθεση αφορά περισσότερους από 400.000 συνταξιούχους, κυρίως του ιδιωτικού τομέα και του Δημοσίου, που έχουν υποστεί μειώσεις στις συντάξεις τους λόγω της επίμαχης κράτησης.

Το κρίσιμο ερώτημα που καλείται να απαντήσει το ανώτατο δικαστήριο είναι αν η ΕΑΣ, όπως επιβλήθηκε μετά το 2010, συνιστά αντισυνταγματική διπλή φορολόγηση ή αντιβαίνει την αρχή της αναλογικότητας. Το ΣτΕ έχει ήδη κρίνει αντισυνταγματικές περικοπές σε επικουρικές συντάξεις, δημιουργώντας νομολογιακό προηγούμενο. Εφόσον η Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου ακολουθήσει παρόμοια γραμμή, οι συνταξιούχοι που κατέθεσαν προσφυγές θα δικαιούνται επιστροφή των παρακρατηθέντων ποσών, ενώ θα ανοίξει ο δρόμος και για μαζικές αγωγές. Το οικονομικό επιτελείο παρακολουθεί στενά την υπόθεση, καθώς ένα δυσμενές αποτέλεσμα θα επιβαρύνει τον προϋπολογισμό με ποσά που εκτιμώνται από 1,5 έως 3 δισ. ευρώ, ανάλογα με το χρονικό εύρος της αναδρομικότητας. Παράλληλα, η κυβέρνηση εξετάζει σενάρια σταδιακής καταβολής ή νομοθετικής παρέμβασης για τον περιορισμό των επιπτώσεων. Σημειώνεται ότι η ΕΑΣ επιβλήθηκε αρχικά το 2010 με κλιμακωτά ποσοστά 3% έως 10% για συντάξεις άνω των 1.400 ευρώ, ενώ το 2016 αναμορφώθηκε. Οι προσφεύγοντες υποστηρίζουν ότι η εισφορά πλήττει δυσανάλογα όσους έχουν μεσαίες συντάξεις και ότι λειτουργεί ως άμεσος φόρος χωρίς αντάλλαγμα, παραβιάζοντας το άρθρο 4 του Συντάγματος περί ισότητας στα δημόσια βάρη.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η απόφαση της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου στις 7 Οκτωβρίου θα κρίνει τη συνταγματικότητα της ΕΑΣ και ενδέχεται να δεσμεύσει όλα τα κατώτερα δικαστήρια.
• Αφορά πάνω από 400.000 συνταξιούχους, με το δυνητικό κόστος για τον κρατικό προϋπολογισμό να φτάνει τα 3 δισ. ευρώ σε βάθος τριετίας.
• Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να καταθέσουν προσφυγές με αναδρομικά έως και πέντε έτη, εφόσον η απόφαση είναι θετική, αλλά ο χρόνος παραγραφής τρέχει.

Γιατί έχει σημασία: Η ετυμηγορία ενδέχεται να αποτελέσει το εφαλτήριο για τη μεγαλύτερη δικαστική διεκδίκηση αναδρομικών της τελευταίας δεκαετίας, επηρεάζοντας άμεσα το διαθέσιμο εισόδημα εκατοντάδων χιλιάδων νοικοκυριών. Παράλληλα, θέτει εκ νέου στο τραπέζι το ζήτημα της βιωσιμότητας του ασφαλιστικού και της δημοσιονομικής ισορροπίας, σε μια συγκυρία που η κυβέρνηση επιχειρεί να εμφανίσει σταθερότητα. Το αποτέλεσμα θα κρίνει αν οι συνταξιούχοι θα δουν επιστροφές ή αν η ΕΑΣ θα παγιωθεί ως μόνιμο χαρακτηριστικό του συστήματος.