«Τραμπ και Ερντογάν έχουν ισχυρή χημεία μεταξύ τους», λέει ο Αμερικανός πρέσβης στην Τουρκία

Lead: Τη στρατηγική σημασία της Τουρκίας για τις Ηνωμένες Πολιτείες επανέφερε στο προσκήνιο ο Αμερικανός πρεσβευτής στην Άγκυρα, Τομ Μπάρακ, ο οποίος έκανε λόγο για «ισχυρή χημεία» μεταξύ του Ντόναλντ Τραμπ και του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Η δήλωση αυτή, που έρχεται σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών ανακατατάξεων, φωτίζει ξανά τη λεπτή ισορροπία στη σχέση Ουάσιγκτον–Άγκυρας, μια σχέση που εδώ και χρόνια ταλαντεύεται ανάμεσα στη στρατηγική αναγκαιότητα και τις βαθιές διαφωνίες.

Η αναφορά του Αμερικανού πρεσβευτή στη «χημεία» των δύο ηγετών δεν είναι απλή ευγένεια. Αποτυπώνει μια πραγματικότητα που έχει διαμορφωθεί τα τελευταία χρόνια: παρά τις κατά καιρούς κρίσεις – από την αγορά των S-400 μέχρι τη στήριξη των ΗΠΑ στους Κούρδους της Συρίας – οι προσωπικοί δεσμοί Τραμπ και Ερντογάν έχουν λειτουργήσει ως ανάχωμα στην πλήρη ρήξη. Ο Μπάρακ, μιλώντας για τη στρατηγική αξία της Άγκυρας, υπενθυμίζει ότι η Τουρκία παραμένει κρίσιμος εταίρος στο ΝΑΤΟ, ελέγχει τα Στενά του Βοσπόρου και αποτελεί γέφυρα προς τη Μέση Ανατολή, τον Καύκασο και την Κεντρική Ασία. Παράλληλα, όμως, η «χημεία» μεταξύ των δύο προέδρων εγείρει ερωτήματα για το κατά πόσο η αμερικανική εξωτερική πολιτική βασίζεται σε θεσμικά κριτήρια ή σε προσωπικές σχέσεις. Η Άγκυρα, από την πλευρά της, αξιοποιεί αυτή τη σχέση για να ενισχύσει τη διαπραγματευτική της θέση, ειδικά σε ζητήματα όπως η άρση κυρώσεων, η συμπαραγωγή μαχητικών και η κατάσταση στη βόρεια Συρία. Την ίδια στιγμή, το Κογκρέσο διατηρεί επιφυλάξεις, ενώ η Ευρώπη παρακολουθεί με ανησυχία μια προσέγγιση που μπορεί να αποδυναμώσει την ενιαία δυτική στάση απέναντι στη Μόσχα. Η δήλωση Μπάρακ, επομένως, δεν είναι μόνο διπλωματική ευγένεια· είναι υπενθύμιση ότι η σχέση ΗΠΑ–Τουρκίας παραμένει ένα από τα πιο ασταθή αλλά και πιο καθοριστικά ζεύγη της παγκόσμιας πολιτικής.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Ο πρεσβευτής των ΗΠΑ στην Τουρκία, Τομ Μπάρακ, τόνισε τη στρατηγική σημασία της Άγκυρας για την Ουάσιγκτον.
• Αναφέρθηκε σε «ισχυρή χημεία» μεταξύ Τραμπ και Ερντογάν, υπογραμμίζοντας τη σημασία των προσωπικών σχέσεων στη διμερή σχέση.
• Η δήλωση έρχεται εν μέσω συνεχιζόμενων διαφωνιών για S-400, Συρία και κυρώσεις, αναδεικνύοντας την ανάγκη ισορροπίας ανάμεσα σε συμμαχία και συμφέροντα.

Γιατί έχει σημασία: Η σχέση ΗΠΑ–Τουρκίας δεν αφορά μόνο τις δύο χώρες. Καθορίζει την ισχύ του ΝΑΤΟ, την πορεία της Συρίας, την ενεργειακή ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου και την ικανότητα της Δύσης να διατηρήσει ενιαίο μέτωπο απέναντι στη Ρωσία. Αν η «χημεία» Τραμπ–Ερντογάν μεταφραστεί σε ουσιαστικές υποχωρήσεις, μπορεί να αναδιατάξει τις συμμαχίες στην περιοχή. Αν μείνει σε επίπεδο δηλώσεων, η Άγκυρα θα συνεχίσει να παίζει σε πολλαπλά μέτωπα. Σε κάθε περίπτωση, η δήλωση Μπάρακ μας υπενθυμίζει ότι στην εποχή μας η διπλωματία είναι εξίσου θέμα προσώπων όσο και συμφερόντων.