ΥΠΕΞ για 7η Οκτωβρίου: Μόνιμη εκεχειρία στη Γάζα και λύση δύο κρατών, ο δρόμος για διαρκή ειρήνη

Lead: Τη θέση ότι η μόνιμη εκεχειρία στη Γάζα και η λύση των δύο κρατών αποτελούν τον μόνο δρόμο για διαρκή ειρήνη στη Μέση Ανατολή επαναδιατύπωσε το Υπουργείο Εξωτερικών, με αφορμή τη συμπλήρωση τριών ετών από την τρομοκρατική επίθεση της Χαμάς κατά του Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023. Η ελληνική διπλωματία επιμένει σε μια θέση που συνδυάζει την καταδίκη της τρομοκρατίας με τη διεκδίκηση πολιτικής λύσης, σε μια συγκυρία όπου η ανθρωπιστική κρίση στη Γάζα παραμένει οξύτατη και οι περιφερειακές εντάσεις αναζωπυρώνονται.

Η τοποθέτηση του ΥΠΕΞ δεν είναι απλή επετειακή δήλωση. Εντάσσεται σε μια συστηματική γραμμή της Αθήνας, η οποία επιχειρεί να διατηρήσει ισορροπία ανάμεσα στο δικαίωμα του Ισραήλ στην αυτοάμυνα και στην ανάγκη προστασίας του παλαιστινιακού άμαχου πληθυσμού. Η Ελλάδα, ως μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ κατά την περίοδο 2025-2026, έχει αποκτήσει ενισχυμένο βήμα για να προωθήσει τη θέση αυτή, συνδέοντάς την με ευρύτερες πρωτοβουλίες για την ανθρωπιστική βοήθεια και την ανοικοδόμηση. Παράλληλα, η αναφορά στη λύση των δύο κρατών λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η στρατιωτική διαχείριση της κρίσης δεν μπορεί να υποκαταστήσει μια βιώσιμη πολιτική διέξοδο. Το ερώτημα, ωστόσο, παραμένει πώς μεταφράζεται αυτή η θέση σε πράξη, τη στιγμή που οι διαπραγματεύσεις παραμένουν παγωμένες και οι δύο πλευρές εμφανίζονται απομακρυσμένες από οποιοδήποτε κοινό πλαίσιο.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η δήλωση του ΥΠΕΞ συνδέει ρητά την καταδίκη της επίθεσης της 7ης Οκτωβρίου 2023 με την ανάγκη μόνιμης κατάπαυσης του πυρός στη Γάζα.
• Η λύση των δύο κρατών παραμένει η επίσημη θέση της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, παρά την απουσία προόδου στο πεδίο των διαπραγματεύσεων.
• Η Ελλάδα αξιοποιεί τη θέση της στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ για να προβάλει ανθρωπιστικές και διπλωματικές πρωτοβουλίες για την περιοχή.

Γιατί έχει σημασία: Σε μια περίοδο όπου η Μέση Ανατολή κινδυνεύει να παγιώσει μια διαρκή κατάσταση χαμηλής έντασης σύγκρουσης, η ελληνική θέση υπενθυμίζει ότι χωρίς πολιτική λύση δεν υπάρχει σταθερότητα. Η Αθήνα επιδιώκει να λειτουργήσει ως σταθερός συνομιλητής και με τις δύο πλευρές, διατηρώντας παράλληλα τους δεσμούς της με το Ισραήλ και τον αραβικό κόσμο. Το στοίχημα είναι αν αυτή η διπλωματική ισορροπία μπορεί να μετατραπεί σε ουσιαστική συμβολή στην ειρήνη, ή αν θα παραμείνει μια ακόμη διακήρυξη αρχών σε ένα τοπίο που αλλάζει ταχύτερα από τις δηλώσεις.