Μπορεί το ρωσικό ντίζελ να διασώσει εκλογικά τον Τραμπ; Οι αριθμοί, η «πισώπλατη μαχαιριά για 5 λεπτά ανάσας» και ο άναυδος Ζελένσκι

Lead: Μια απόφαση που φαντάζει αυτοκτονική για την αμερικανική εξωτερική πολιτική μπορεί κάλλιστα να είναι ένα προσεκτικά υπολογισμένο εκλογικό στοίχημα. Λίγες εβδομάδες αφότου ο Ντόναλντ Τραμπ υπέγραφε νόμο για κυρώσεις και δασμούς σε όσους εισάγουν ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο, η Ουάσιγκτον εμφανίζεται έτοιμη να ανοίξει παράθυρο για ρωσικό ντίζελ. Το ερώτημα που ταλανίζει τις αγορές και τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες είναι ένα: πρόκειται για οικονομική ανάγκη ή για προεκλογικό εργαλείο;

Στο επίκεντρο βρίσκεται το ντίζελ, το καύσιμο που κινεί τη βαριά βιομηχανία, τα φορτηγά και τον αγροτικό τομέα. Οι τιμές του στις Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν ευαίσθητες και οποιαδήποτε άνοδος μεταφράζεται άμεσα σε ακριβότερα μεταφορικά, ακριβότερα τρόφιμα και εν τέλει σε δυσαρέσκεια στα πρατήρια. Σε μια χρονιά όπου η οικονομία ψηφίζει, η σταθεροποίηση της τιμής του ντίζελ μπορεί να αξίζει περισσότερο από μια γεωπολιτική δήλωση. Οι σύμβουλοι του Λευκού Οίκου γνωρίζουν ότι οι ψηφοφόροι στις πολιτείες-κλειδιά δεν μετρούν τα βαρέλια αλλά το κόστος του ανεφοδιασμού.

Η κίνηση όμως έχει και δεύτερη ανάγνωση. Από τη μια, οι κυρώσεις στέλνουν σαφές μήνυμα στη Μόσχα. Από την άλλη, μια εξαίρεση για το ντίζελ λειτουργεί ως «πισώπλατη μαχαιριά για πέντε λεπτά ανάσας»: δίνει στη Ρωσία πρόσκαιρο οικονομικό οξυγόνο, την ώρα που η Ευρώπη πιέζει για σκληρότερη γραμμή. Για τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι, η εικόνα ενός Κιέβου που βλέπει τον σύμμαχό του να χαλαρώνει τη μέγγενη για λόγους εσωτερικής κατανάλωσης είναι τουλάχιστον άβολη. Ο Ουκρανός πρόεδρος έχει επανειλημμένα προειδοποιήσει ότι κάθε εξαίρεση στα ρωσικά ενεργειακά έσοδα χρηματοδοτεί έμμεσα τον πόλεμο.

Η αγορά, πάντως, έχει ήδη αρχίσει να τιμολογεί το ενδεχόμενο. Διυλιστήρια και traders κοιτούν τα αποθέματα, ενώ οι ευρωπαίοι αξιωματούχοι αναρωτιούνται αν θα βρεθούν αντιμέτωποι με ένα ακόμη ρήγμα στη δυτική ενότητα. Το δίλημμα είναι γνωστό: η ενεργειακή ασφάλεια συγκρούεται με τη γεωπολιτική συνέπεια, και ο εκλογικός κύκλος δεν περιμένει.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Ο νόμος που υπέγραψε ο Τραμπ προβλέπει κυρώσεις και δασμούς για εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου και φυσικού αερίου, αλλά το ντίζελ εξετάζεται ως ξεχωριστή περίπτωση.
• Η τιμή του ντίζελ στις ΗΠΑ επηρεάζει άμεσα τις μεταφορές, τα τρόφιμα και τον πληθωρισμό, παράγοντες καθοριστικούς για την εκλογική συμπεριφορά.
• Μια εξαίρεση θα αποδυνάμωνε το μήνυμα των κυρώσεων και θα προκαλούσε την αντίδραση του Κιέβου και μέρους των Ευρωπαίων συμμάχων.

Γιατί έχει σημασία: Αν το ρωσικό ντίζελ επιστρέψει στις αμερικανικές αγορές, δεν θα είναι απλώς μια οικονομική διευκόλυνση. Θα σηματοδοτήσει ότι στην πολιτική των κυρώσεων υπάρχει πλέον ένα παράθυρο εξαίρεσης, όπου το εκλογικό συμφέρον μπορεί να υπερισχύσει της γεωπολιτικής στρατηγικής. Και αυτό, για την Ευρώπη και την Ουκρανία, είναι το πιο επικίνδυνο μήνυμα από όλα.