«Μπορεί να ρίξει αεροπλάνο με εκρηκτικά σε αμερικανική πόλη»: Η CIA αποχαρακτήρισε παλαιότερα έγγραφα όπου προειδοποιούσε για την Αλ Κάιντα

Lead: Αποχαρακρισμένα έγγραφα της CIA, που έρχονται στο φως της δημοσιότητας μετά από δεκαετίες, αποκαλύπτουν ότι οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες γνώριζαν από τα τέλη της δεκαετίας του 1990 για τα σχέδια της Αλ Κάιντα να πλήξει στόχους εντός των Ηνωμένων Πολιτειών, με αναφορές ακόμη και για χρήση αεροσκάφους με εκρηκτικά εναντίον αμερικανικής πόλης. Τα έγγραφα, με ημερομηνία 4 Δεκεμβρίου 1998, εγείρουν εκ νέου ερωτήματα για το τι γνώριζαν οι αρχές πριν από την 11η Σεπτεμβρίου 2001.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα του Πρώτου Θέματος, σε ένα από τα αποχαρακρισμένα έγγραφα η CIA προειδοποιούσε ότι ο Οσάμα μπιν Λάντεν και οι σύμμαχοί του προετοίμαζαν επιθέσεις κατά των Ηνωμένων Πολιτειών. Η αναφορά σε αεροπλάνο με εκρηκτικά που θα μπορούσε να πλήξει αμερικανική πόλη δεν αποτελεί απλή εικασία, αλλά καταγεγραμμένη εκτίμηση των υπηρεσιών πληροφοριών, σχεδόν τρία χρόνια πριν από τις επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους και στο Πεντάγωνο. Η αποκάλυψη αυτή ενισχύει την εικόνα ενός συστήματος που διέθετε πρώιμες, συγκεκριμένες ενδείξεις, αλλά δεν κατάφερε να τις μετατρέψει σε αποτελεσματική πρόληψη. Ιστορικοί και αναλυτές επισημαίνουν ότι τα έγγραφα αυτά εντάσσονται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο προειδοποιήσεων που είχαν διατυπωθεί από τα μέσα της δεκαετίας του 1990, χωρίς ωστόσο να οδηγήσουν σε συντονισμένη δράση. Η αποχαράκριση τέτοιων εγγράφων δεν αλλάζει το παρελθόν, αλλά τροφοδοτεί τη δημόσια συζήτηση για τη διαφάνεια των μυστικών υπηρεσιών και για το κατά πόσο οι θεσμοί μαθαίνουν από τα λάθη τους. Παράλληλα, αναδεικνύει τη διαχρονική πρόκληση της αξιολόγησης πληροφοριών: η γνώση μιας απειλής δεν αρκεί, αν δεν συνοδεύεται από πολιτική βούληση, επιχειρησιακή ετοιμότητα και αποτελεσματικό συντονισμό μεταξύ των υπηρεσιών.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Τα έγγραφα φέρουν ημερομηνία 4 Δεκεμβρίου 1998 και αναφέρονται σε σχέδια του Οσάμα μπιν Λάντεν για επιθέσεις στις ΗΠΑ.
• Η CIA προειδοποιούσε ακόμη και για χρήση αεροσκάφους με εκρηκτικά εναντίον αμερικανικής πόλης.
• Η αποχαράκριση έρχεται δεκαετίες μετά και τροφοδοτεί ερωτήματα για τον βαθμό ετοιμότητας των αρχών πριν από την 11η Σεπτεμβρίου.

Γιατί έχει σημασία: Η αποκάλυψη αυτή δεν είναι απλώς ιστορική λεπτομέρεια. Δείχνει ότι οι προειδοποιήσεις για την απειλή της Αλ Κάιντα υπήρχαν εγγράφως και εγκαίρως, γεγονός που καθιστά επιτακτική την ανάγκη για διαφάνεια, λογοδοσία και διαρκή αναθεώρηση των διαδικασιών πληροφόρησης. Σε μια εποχή όπου οι απειλές εξελίσσονται ταχύτατα, το ερώτημα δεν είναι μόνο τι γνώριζαν οι υπηρεσίες, αλλά τι έκαναν με αυτή τη γνώση.