Χρυσοχοΐδης: Θα διαφωνούσα να πάρει άδεια ο Ριζάι αλλά το προβλέπει ο νόμος, θα συλληφθεί όπως συλλαμβάνονται όλοι

Lead: Σε μια δήλωση που συνδυάζει πολιτική ευθύνη και νομικό ρεαλισμό, ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης τοποθετήθηκε για την υπόθεση του Ριζάι, ξεκαθαρίζοντας ότι προσωπικά θα διαφωνούσε με τη χορήγηση άδειας, ωστόσο ο νόμος είναι σαφής και η Πολιτεία οφείλει να τον εφαρμόζει. Μιλώντας στο Πρώτο Θέμα, ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη υπογράμμισε ότι ο κατάδικος θα συλληφθεί όπως συλλαμβάνονται όλοι, στέλνοντας μήνυμα ότι δεν υπάρχουν εξαιρέσεις στην εφαρμογή του νόμου.

Η δήλωση Χρυσοχοΐδη έρχεται σε μια συγκυρία έντονης δημόσιας συζήτησης για τη λειτουργία του σωφρονιστικού συστήματος και τη χορήγηση αδειών σε καταδίκους. Ο ίδιος παραδέχτηκε ότι «όταν ένας κατάδικος φεύγει και παίρνει άδεια υπάρχει το ρίσκο της απόδρασης», προσθέτοντας όμως ότι «το ποσοστό των αποδράσεων είναι κάτω από 1%». Η τοποθέτηση αυτή αποτυπώνει τη λεπτή ισορροπία ανάμεσα στην ανάγκη για ασφάλεια και στην υποχρέωση της Πολιτείας να τηρεί τη νομιμότητα ακόμη και σε περιπτώσεις που προκαλούν κοινωνική ανησυχία. Ο υπουργός δεν απέφυγε να εκφράσει την προσωπική του θέση, αλλά ταυτόχρονα περιέγραψε με σαφήνεια τα όρια της πολιτικής του παρέμβασης: η άδεια προβλέπεται από τον νόμο και η μη συμμόρφωση θα συνιστούσε αυθαιρεσία. Η αναφορά στο χαμηλό ποσοστό αποδράσεων λειτουργεί ως επιχείρημα υπέρ της θεσμικής συνέχειας, χωρίς να υποβαθμίζει το γεγονός ότι κάθε απόδραση, όταν συμβαίνει, προκαλεί αναστάτωση και ερωτήματα. Παράλληλα, η δέσμευση ότι ο Ριζάι «θα συλληφθεί όπως συλλαμβάνονται όλοι» αποκαθιστά την αρχή της ισότητας απέναντι στον νόμο, που αποτελεί θεμέλιο του κράτους δικαίου. Η υπόθεση αυτή, πέρα από τις επιμέρους λεπτομέρειες, φέρνει στο προσκήνιο το διαχρονικό δίλημμα της σωφρονιστικής πολιτικής: η άδεια ως εργαλείο επανένταξης δεν παύει να εμπεριέχει κίνδυνο, αλλά η κατάργησή της θα σήμαινε εγκατάλειψη κάθε προοπτικής ομαλής επιστροφής των κρατουμένων στην κοινωνία. Ο Χρυσοχοΐδης, με τη δήλωσή του, επιχειρεί να κρατήσει τις ισορροπίες: αναγνωρίζει το πολιτικό κόστος, υπερασπίζεται όμως τη θεσμική υποχρέωση.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης δήλωσε ότι προσωπικά θα διαφωνούσε με τη χορήγηση άδειας στον Ριζάι, αλλά ο νόμος την προβλέπει.
• Ο υπουργός ανέφερε ότι το ποσοστό αποδράσεων καταδίκων που βρίσκονται σε άδεια είναι κάτω από 1%.
• Δεσμεύτηκε ότι ο Ριζάι θα συλληφθεί όπως συλλαμβάνονται όλοι, χωρίς εξαιρέσεις.

Γιατί έχει σημασία: Η τοποθέτηση Χρυσοχοΐδη αναδεικνύει τη διαρκή ένταση ανάμεσα στην ανάγκη για δημόσια ασφάλεια και στην υποχρέωση τήρησης της νομιμότητας. Σε μια εποχή που η κοινωνία απαιτεί αυστηρότητα, η υπεράσπιση του νόμου ακόμη και όταν αυτός δεν ταυτίζεται με το προσωπικό «θέλω» του πολιτικού προϊσταμένου συνιστά κρίσιμο τεστ θεσμικής ωριμότητας. Η υπόθεση Ριζάι, πέρα από τα πρόσωπα, θέτει το ερώτημα αν η Ελληνική Πολιτεία μπορεί να εφαρμόζει τους νόμους με συνέπεια, χωρίς να υποκύπτει σε επικοινωνιακές σκοπιμότητες. Η απάντηση θα κριθεί στην πράξη.