Το ’να χέρι νίβει τ’ άλλο και τα δυο το πρόσωπο | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Το βράδυ της Τετάρτης, ενώ ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας εκφωνούσε την ομιλία του στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης συνεδρίαζε εκτάκτως, όχι για να διατυπώσει αντιρρήσεις, αλλά για να αποκωδικοποιήσει, να αξιολογήσει και να κοστολογήσει κάθε εξαγγελία. Η εικόνα αυτή αποτυπώνει με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο το νέο συσχετισμό δυνάμεων: η πολιτική ηγεσία χαράσσει τη στρατηγική, αλλά το οικονομικό επιτελείο καλείται να επιβεβαιώσει ότι το όραμα χωράει στα δημοσιονομικά περιθώρια που αφήνουν οι δανειστές και οι αγορές.

Η κίνηση αυτή δεν ήταν τυπική. Στέλεχος του υπουργείου Οικονομικών περιέγραψε τη διαδικασία ως «ένα δύσκολο παζλ», όπου κάθε μέτρο έπρεπε να εξεταστεί υπό το πρίσμα της βιωσιμότητας του χρέους και των στόχων για πρωτογενές πλεόνασμα. Η προτεραιότητα ήταν σαφής: να αποφευχθεί οποιαδήποτε δέσμευση που θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την πορεία προς την έξοδο από την ενισχυμένη εποπτεία. Η ομιλία του πρωθυπουργού, με έμφαση στη μείωση των φόρων και την ενίσχυση του κοινωνικού κράτους, αποτέλεσε το πολιτικό πλαίσιο, αλλά το οικονομικό επιτελείο είχε ήδη προετοιμάσει το έδαφος, έχοντας διαμηνύσει ότι οι όποιες παροχές θα είναι στοχευμένες και όχι οριζόντιες. Η φράση «το ’να χέρι νίβει τ’ άλλο και τα δυο το πρόσωπο» αποκτά εδώ ιδιαίτερη σημασία: η πολιτική επιβίωση της κυβέρνησης εξαρτάται από την οικονομική αξιοπιστία, και η οικονομική αξιοπιστία δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς πολιτική στήριξη.

Στην πράξη, το επιτελείο κλήθηκε να απαντήσει σε τρία κρίσιμα ερωτήματα. Πρώτον, αν τα μέτρα για τη μείωση του ΕΝΦΙΑ και την αύξηση των συντάξεων μπορούν να χρηματοδοτηθούν από την υπέρβαση του στόχου για το πλεόνασμα, χωρίς να δημιουργηθεί νέο δημοσιονομικό κενό. Δεύτερον, αν οι εξαγγελίες για την ενίσχυση των επενδύσεων μπορούν να προσελκύσουν ξένα κεφάλαια, τη στιγμή που το επενδυτικό κλίμα στην Ευρώπη επιδεινώνεται. Τρίτον, αν το πακέτο στήριξης για τα νοικοκυριά επαρκεί για να αντιμετωπιστεί η ακρίβεια, χωρίς να αναζωπυρωθεί ο πληθωρισμός. Τα στελέχη του υπουργείου, σύμφωνα με πληροφορίες, κατέληξαν ότι οι αρχικές εκτιμήσεις επιτρέπουν ένα «πακέτο ανακούφισης», αλλά με αυστηρή ρήτρα: οποιαδήποτε απόκλιση από τους στόχους θα επανεξεταστεί άμεσα.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η συνεργασία πολιτικής και οικονομικής ηγεσίας είναι πλέον διαρκής και όχι περιστασιακή, με το Μαξίμου να ζητά κοστολόγηση κάθε εξαγγελίας πριν αυτή δημοσιοποιηθεί.
• Η κυβέρνηση ποντάρει σε στοχευμένα μέτρα για τους πιο ευάλωτους, αποφεύγοντας τις οριζόντιες παροχές που θα μπορούσαν να εκληφθούν ως δημοσιονομικός εκτροχιασμός από τις αγορές.
• Η επιτυχία του εγχειρήματος θα κριθεί από την ικανότητα της κυβέρνησης να διατηρήσει την κοινωνική συνοχή, χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η αξιοπιστία της χώρας ενόψει της επόμενης μέρας μετά την εποπτεία.

Γιατί έχει σημασία: Η συνεδρίαση της Τετάρτης δεν ήταν ένα απλό τεχνικό ραντεβού. Σηματοδοτεί την ωρίμανση μιας αντίληψης ότι η πολιτική σταθερότητα στην Ελλάδα περνά μέσα από τη δημοσιονομική πειθαρχία. Το οικονομικό επιτελείο δεν είναι πλέον ο «κακός» της υπόθεσης που κόβει τα φτερά των πολιτικών υποσχέσεων, αλλά ο εγγυητής της βιωσιμότητάς τους. Το ζητούμενο πλέον είναι αν αυτή η λεπτή ισορροπία θα αντέξει στην πίεση των κοινωνικών αιτημάτων και των πολιτικών αντιπαραθέσεων, σε μια περίοδο όπου η ακρίβεια και η αβεβαιότητα δοκιμάζουν την υπομονή των πολιτών. Το «’να χέρι νίβει τ’ άλλο» μπορεί να είναι μια σοφή λαϊκή ρήση, αλλά στην πολιτική, όταν και τα δύο χέρια πιάνονται για να κρατήσουν το πρόσωπο της κυβέρνησης, απαιτείται σταθερό βλέμμα και καθαρό μυαλό.