Ιταλία: «Η θανατική ποινή είναι απαράδεκτη», υπογράμμισε ο πάπας Λέων | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Με μια λιτή αλλά κατηγορηματική διαδικτυακή ανάρτηση, ο πάπας Λέων ο ΙΔ' επανέλαβε σήμερα την «κάθετη αντίθεσή» του στη θανατική ποινή, με αφορμή τη διεθνή ημέρα κατά της εσχάτης των ποινών. Η δήλωσή του δεν αποτελεί απλή υπενθύμιση της πάγιας θέσης της Καθολικής Εκκλησίας· έρχεται σε μια συγκυρία όπου η παγκόσμια συζήτηση για την κατάργηση της θανατικής ποινής έχει ανακτήσει δυναμική, αλλά και σε μια στιγμή που ορισμένες χώρες — ακόμη και εντός της σφαίρας επιρροής της Ρώμης — εμφανίζονται διστακτικές ή ακόμη και αναθεωρητικές απέναντι στις δεσμεύσεις τους.

Ο πάπας Λέων, συνεχίζοντας την παράδοση που εδραίωσαν οι προκάτοχοί του, δεν περιορίστηκε σε μια τυπική ευχετήρια δήλωση. Χαρακτήρισε τη θανατική ποινή «απαράδεκτη», επιλέγοντας έναν όρο που δεν αφήνει περιθώρια για ερμηνείες: δεν μιλά για περιορισμό, για μορατόριουμ ή για «ακραία» περιπτώσεις, αλλά για μια πρακτική που είναι ηθικά και νομικά ασυμβίβαστη με τον σεβασμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Η τοποθέτηση αυτή εντάσσεται στη σταδιακή μετάβαση της Καθολικής Εκκλησίας από την παραδοσιακή αποδοχή της θανατικής ποινής — υπό αυστηρές προϋποθέσεις — στη σημερινή, σχεδόν απόλυτη απόρριψή της, όπως αποτυπώθηκε και στην επικαιροποίηση της Κατήχησης επί Φραγκίσκου.

Η σημερινή δήλωση έχει, ωστόσο, και ένα γεωπολιτικό βάρος. Σε πολλές χώρες όπου ο καθολικισμός παραμένει ισχυρός, η θανατική ποινή εξακολουθεί να εφαρμόζεται ή να υποστηρίζεται από σημαντικά τμήματα της κοινής γνώμης. Η παρέμβαση του πάπα Λέοντα λειτουργεί ως ηθικό ανάχωμα απέναντι σε λογικές «εκδίκησης» και «παραδειγματισμού» που επανέρχονται στο προσκήνιο σε περιόδους πολιτικής έντασης ή τρομοκρατικών απειλών. Παράλληλα, ενισχύει τη θέση των διεθνών οργανισμών και των οργανώσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων που πιέζουν για καθολικό μορατόριουμ, στέλνοντας μήνυμα ότι ακόμη και τα κράτη με ισχυρές θρησκευτικές παραδόσεις μπορούν να προχωρήσουν σε μεταρρυθμίσεις.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Ο πάπας Λέων ο ΙΔ' χαρακτήρισε τη θανατική ποινή «απαράδεκτη», επαναλαμβάνοντας τη σταθερή θέση του Βατικανού κατά της εσχάτης των ποινών.
• Η δήλωση έγινε στο πλαίσιο της διεθνούς ημέρας κατά της θανατικής ποινής, με ανάρτηση στο διαδίκτυο — ένα μέσο που χρησιμοποιεί συχνά για άμεση επικοινωνία με τους πιστούς.
• Η τοποθέτηση αυτή ενισχύει τη διεθνή εκστρατεία για καθολική κατάργηση, ασκώντας πίεση σε κράτη που ακόμη εκτελούν θανατικές ποινές.

Γιατί έχει σημασία: Σε έναν κόσμο όπου οι ποινικές πολιτικές συχνά διαμορφώνονται από φόβο και πολιτικό συμφέρον, η φωνή ενός πάπα που μιλά για «απαράδεκτη» πρακτική υπενθυμίζει ότι η δικαιοσύνη δεν ταυτίζεται με την ανταπόδοση. Η δήλωση του Λέοντα δεν αλλάζει νομοθεσίες από μόνη της, αλλά νομιμοποιεί τη συζήτηση για την κατάργηση σε περιβάλλοντα όπου το ζήτημα θεωρούνταν ταμπού. Και αυτό, για χιλιάδες μελλοντικές ζωές, μπορεί να αποδειχθεί πιο καθοριστικό από οποιαδήποτε ετυμηγορία.