Το στοίχημα Τσίπρα μετά τη Θεσσαλονίκη: Το μυστήριο των 40 δισ. και η «παγίδα» στον Μητσοτάκη 

Lead: Στη Θεσσαλονίκη, πίσω από τις κάμερες, τις χειραψίες και την αναμενόμενη ένταση μιας συνέντευξης Τύπου, ο Αλέξης Τσίπρας επιχείρησε κάτι περισσότερο από την παρουσίαση ενός προγράμματος. Επιχείρησε να αλλάξει το αφήγημα της αντιπολίτευσης, θέτοντας στο τραπέζι ένα ποσό που προκαλεί ερωτήματα: τα 40 δισ. ευρώ. Το ερώτημα που πλανάται πλέον είναι αν πρόκειται για ρεαλιστικό σχέδιο ή για επικοινωνιακό εργαλείο με στόχο την πολιτική φθορά του Κυριάκου Μητσοτάκη.

Η ομιλία του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ στη ΔΕΘ δεν περιορίστηκε σε μια ακόμη απαρίθμηση παροχών. Αντίθετα, επιχείρησε να σκιαγραφήσει ένα εναλλακτικό μοντέλο διακυβέρνησης, όπου το δημοσιονομικό περιθώριο δεν προέρχεται από νέους φόρους, αλλά από την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, την ανακατανομή πόρων και την αξιοποίηση ευρωπαϊκών κονδυλίων. Το «μυστήριο» των 40 δισ. ευρώ έγκειται ακριβώς εδώ: στην αμφισημία μεταξύ δεσμευμένων και διαθέσιμων πόρων. Ο Τσίπρας γνωρίζει ότι η κοινωνία έχει κουραστεί από υποσχέσεις χωρίς αντίκρισμα, γι' αυτό επιχειρεί να μετατοπίσει τη συζήτηση από το «πόσα θα δώσουμε» στο «από πού θα τα βρούμε».

Η «παγίδα» στον Μητσοτάκη είναι λεπτή αλλά σαφής. Αν ο πρωθυπουργός απορρίψει το σχέδιο ως ανεδαφικό, καλείται να εξηγήσει γιατί δεν μπορεί να αξιοποιήσει τα ίδια κονδύλια. Αν το υιοθετήσει μερικώς, τότε αναγνωρίζει ότι η κυβέρνηση δεν εξάντλησε κάθε δημοσιονομικό περιθώριο. Πρόκειται για κλασική τακτική «win-win» για την αξιωματική αντιπολίτευση, η οποία όμως έχει ένα αδύναμο σημείο: την αξιοπιστία της ίδιας της πρότασης. Ο ΣΥΡΙΖΑ καλείται να πείσει ότι η διαχείριση του 2015-2019 δεν θα επαναληφθεί, την ώρα που τα στελέχη του μιλούν για «δικαιοσύνη» και «αναδιανομή».

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Το ποσό των 40 δισ. ευρώ αφορά συνολικό πακέτο στήριξης και επενδύσεων, όχι άμεσες παροχές, και η χρηματοδότησή του παραμένει ασαφής ως προς τον χρονικό ορίζοντα.
• Η κυβέρνηση αντιτείνει ότι οι προτάσεις Τσίπρα οδηγούν σε ελλείμματα και νέους φόρους, επαναφέροντας το δίλημμα «σταθερότητα ή περιπέτεια».
• Η ΔΕΘ λειτουργεί ως άτυπο προεκλογικό πεδίο, με τη ΝΔ να διατηρεί προβάδισμα στις δημοσκοπήσεις και τον ΣΥΡΙΖΑ να επιχειρεί ανατροπή του κλίματος.

Γιατί έχει σημασία: Το στοίχημα του Τσίπρα δεν κρίνεται στη Θεσσαλονίκη, αλλά στην ικανότητά του να μετατρέψει την αντιπολιτευτική ρητορική σε πειστική εναλλακτική πρόταση. Αν το «μυστήριο» των 40 δισ. ευρώ λυθεί υπέρ του, τότε η «παγίδα» στον Μητσοτάκη μπορεί να αποδειχθεί αποτελεσματική. Αν όχι, θα παραμείνει ένα ακόμη επικοινωνιακό πυροτέχνημα σε μια προεκλογική περίοδο που αναζητά ουσία, όχι εντυπώσεις.