Λαβρόφ σε ΟΗΕ: Η Ευρώπη αντιτίθεται στα ειρηνευτικά σχέδια Τραμπ – Πρώτη συνάντηση με τον Γερμανό ΥΠΕΞ μετά την έναρξη του πολέμου

Lead: Σε μια κρίσιμη συγκυρία για τις διεθνείς ισορροπίες, ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ κατηγόρησε την Ευρώπη ότι αντιτίθεται στα ειρηνευτικά σχέδια που προωθεί η κυβέρνηση Τραμπ για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, μιλώντας στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. Την ίδια στιγμή, πραγματοποιήθηκε η πρώτη συνάντησή του με τον Γερμανό υπουργό Εξωτερικών μετά την έναρξη της ρωσικής εισβολής, γεγονός που σηματοδοτεί μια διακριτή αλλά σημαντική μετατόπιση στο διπλωματικό σκηνικό.

Η δήλωση Λαβρόφ έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η αμερικανική πρωτοβουλία για κατάπαυση του πυρός και διαπραγματεύσεις φαίνεται να κερδίζει έδαφος στη διεθνή ατζέντα, με τον Ντόναλντ Τραμπ να έχει επανειλημμένα ταχθεί υπέρ μιας ταχείας εξόδου από τη σύγκρουση. Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών επιχείρησε να παρουσιάσει τη Μόσχα ως εποικοδομητικό παράγοντα, υποστηρίζοντας ότι οι ευρωπαϊκές χώρες – και ιδίως οι ισχυρότερες οικονομίες της ΕΕ – λειτουργούν ως ανάχωμα σε κάθε ρεαλιστική προοπτική ειρήνης. Η τακτική αυτή δεν είναι καινούργια: αποσκοπεί στη διεύρυνση της απόστασης μεταξύ Ουάσινγκτον και Βρυξελλών, την ώρα που η ευρωπαϊκή στήριξη προς το Κίεβο παραμένει κρίσιμη για την πορεία του πολέμου.

Η πρώτη συνάντηση Λαβρόφ με τον Γερμανό ομόλογό του μετά το 2022 αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα. Το Βερολίνο, που επί σειρά ετών διατηρούσε στενούς ενεργειακούς δεσμούς με τη Μόσχα, βρίσκεται τώρα σε θέση όπου καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην πίεση των συμμάχων του στο ΝΑΤΟ και στη δική του ανάγκη για σταθερότητα στην ανατολική γειτονιά του. Η επαναφορά του διαύλου επικοινωνίας δεν σημαίνει άρση των κυρώσεων ούτε αλλαγή στάσης στο ουκρανικό ζήτημα, αλλά υποδηλώνει ότι οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες αρχίζουν να προετοιμάζονται για σενάρια διαπραγμάτευσης. Από την πλευρά της Μόσχας, κάθε επαφή υψηλού επιπέδου ερμηνεύεται ως ρωγμή στη δυτική ενότητα και αξιοποιείται αναλόγως στην προπαγανδιστική αφήγηση του Κρεμλίνου.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Ο Λαβρόφ κατηγόρησε την Ευρώπη ότι υπονομεύει τα ειρηνευτικά σχέδια Τραμπ, ενώ η Μόσχα εμφανίζεται έτοιμη για συνομιλίες υπό τους δικούς της όρους.
• Η συνάντηση με τον Γερμανό υπουργό Εξωτερικών είναι η πρώτη από την έναρξη του πολέμου και σηματοδοτεί επαναφορά διπλωματικών επαφών, χωρίς αλλαγή ουσίας στη στάση του Βερολίνου.
• Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις τηρούν επιφυλακτική στάση, καθώς φοβούνται ότι μια βιαστική συμφωνία μπορεί να νομιμοποιήσει εδαφικά κέρδη της Ρωσίας και να αποδυναμώσει τη μελλοντική ασφάλεια της ηπείρου.

Γιατί έχει σημασία: Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι το ουκρανικό ζήτημα εισέρχεται σε νέα φάση, όπου η διπλωματία επιστρέφει στο προσκήνιο παράλληλα με τις στρατιωτικές επιχειρήσεις. Για την Ευρώπη, το στοίχημα είναι να μη βρεθεί θεατής σε μια συμφωνία που θα διαμορφωθεί πάνω από το κεφάλι της, ενώ για τη Μόσχα κάθε επαφή με δυτικούς αξιωματούχους αποτελεί εργαλείο για να σπάσει την απομόνωσή της. Το κατά πόσο οι ειρηνευτικές πρωτοβουλίες θα ευδοκιμήσουν εξαρτάται από την ικανότητα των δυτικών συμμάχων να διατηρήσουν ενιαία γραμμή απέναντι σε μια Ρωσία που δοκιμάζει συστηματικά τα όριά τους.