Ρωσικό ντίζελ – Δυσαρέσκεια Ρεπουμπλικάνων: «Δώρο στον αντίπαλο και προδοσία των συμμάχων μας» η συμφωνία Τραμπ – Πούτιν

Lead: Μια συμφωνία που θα έπρεπε να είχε περάσει στα ψιλά των οικονομικών σελίδων εξελίσσεται σε πολιτικό εφιάλτη για τον Λευκό Οίκο. Δώδεκα Αμερικανοί γερουσιαστές, οι μισοί εκ των οποίων Ρεπουμπλικάνοι, κατήγγειλαν τη συμφωνία Τραμπ – Πούτιν για την αγορά ρωσικού ντίζελ, κάνοντας λόγο για «προδοσία του ουκρανικού λαού» και για «δώρο στον αντίπαλο». Η καταγγελία δεν είναι απλή κριτική: αποκαλύπτει ρήγμα στο εσωτερικό του κόμματος του Αμερικανού προέδρου και θέτει ξανά στο τραπέζι το ερώτημα αν η ενεργειακή διπλωσία μπορεί να διαχωριστεί από τη γεωπολιτική ηθική.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα της Ναυτεμπορικής, η συμφωνία προβλέπει την αγορά ρωσικού ντίζελ, μια κίνηση που οι επικριτές της ερμηνεύουν ως έμμεση χρηματοδότηση της πολεμικής μηχανής του Κρεμλίνου. Το επιχείρημα των γερουσιαστών είναι διπλό: πρώτον, ότι κάθε ευρώ ή δολάριο που καταλήγει στα ρωσικά ταμεία μεταφράζεται σε πυρομαχικά και πυραύλους κατά της Ουκρανίας· δεύτερον, ότι μια τέτοια συμφωνία υπονομεύει την αξιοπιστία των ΗΠΑ έναντι των συμμάχων τους στο ΝΑΤΟ, οι οποίοι έχουν υποστεί τεράστιο οικονομικό κόστος για να απεξαρτηθούν από το ρωσικό πετρέλαιο και αέριο. Η λέξη «προδοσία» δεν είναι τυχαία: απευθύνεται σε ένα ακροατήριο που θεωρεί τη στήριξη της Ουκρανίας ζήτημα εθνικής τιμής και όχι διαπραγμάτευσης.

Από οικονομική σκοπιά, το ρωσικό ντίζελ είναι φθηνότερο και οι αγορές ενέργειας λειτουργούν με όρους προσφοράς και ζήτησης. Ωστόσο, η πολιτική οικονομία της ενέργειας δεν είναι ουδέτερη. Οι κυρώσεις που επέβαλε η Δύση στη Μόσχα είχαν ως στόχο ακριβώς να στερήσουν από το Κρεμλίνο τα έσοδα από υδρογονάνθρακες. Μια συμφωνία που παρακάμπτει αυτό το πλαίσιο – ακόμη κι αν είναι νόμιμη – στέλνει ένα επικίνδυνο μήνυμα: ότι οι κανόνες ισχύουν μέχρι να μην συμφέρουν.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Δώδεκα γερουσιαστές, μεταξύ των οποίων έξι Ρεπουμπλικάνοι, κατήγγειλαν τη συμφωνία ως «προδοσία» της Ουκρανίας και των δυτικών συμμάχων.
• Η συμφωνία αφορά την αγορά ρωσικού ντίζελ, γεγονός που εγείρει ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα των κυρώσεων κατά της Ρωσίας.
• Η διαφοροποίηση Ρεπουμπλικάνων δείχνει εσωκομματική πίεση προς τον Τραμπ, με πιθανές επιπτώσεις στη νομοθετική ατζέντα και στις σχέσεις με το Κίεβο.

Γιατί έχει σημασία: Η υπόθεση δεν αφορά μόνο ένα φορτίο ντίζελ. Αφορά το αν η αμερικανική εξωτερική πολιτική μπορεί να παραμείνει συνεπής όταν τα οικονομικά συμφέροντα συγκρούονται με τις γεωπολιτικές δεσμεύσεις. Αν η συμφωνία προχωρήσει, η Ουάσιγκτον κινδυνεύει να χάσει την ηθική της βάση έναντι της Μόσχας και να διχάσει βαθύτερα το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα. Αν ακυρωθεί, ο Τραμπ θα υποστεί πολιτική ήττα στο εσωτερικό του. Σε κάθε περίπτωση, το ρωσικό ντίζελ έχει μετατραπεί σε βαρόμετρο της αμερικανικής ενότητας – ή της έλλειψής της.