Ερντογάν: Ο σουλτάνος χρειάζεται 32 ψήφους | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα από τα πιο περίπλοκα πολιτικά και συνταγματικά στοιχήματα της καριέρας του. Για να διεκδικήσει τρίτη προεδρική θητεία, χρειάζεται 32 επιπλέον ψήφους στη Μεγάλη Τουρκική Εθνοσυνέλευση — έναν αριθμό που μετατρέπει την αριθμητική σε πολιτικό θρίλερ.

Το τουρκικό Σύνταγμα του 1982, όπως αναθεωρήθηκε το 2017, ορίζει ότι ένας πρόεδρος μπορεί να εκλεγεί για δύο μόνο θητείες. Ο Ερντογάν εξελέγη το 2014, επανεξελέγη το 2018 και το 2023 — γεγονός που γεννά το ερώτημα αν η πρώτη θητεία του, πριν από τη συνταγματική μεταρρύθμιση, προσμετράται. Η νομική ερμηνεία είναι αμφιλεγόμενη, αλλά ο ίδιος επιδιώκει πολιτική λύση: πρόωρες εκλογές που θα «μηδενίσουν» το μετρητή και θα του επιτρέψουν να θέσει εκ νέου υποψηφιότητα. Για να προκηρύξει πρόωρες εκλογές, όμως, χρειάζεται είτε απόλυτη πλειοψηφία 360 εδρών — που δεν διαθέτει — είτε συναίνεση 360 βουλευτών για συνταγματική αναθεώρηση, είτε τη στήριξη 32 βουλευτών πέραν της συμμαχίας του για να φτάσει τις 360. Το κυβερνών κόμμα AKP και ο εταίρος του MHP ελέγχουν περίπου 323 έδρες. Οι 32 ψήφοι που λείπουν μπορούν να προέλθουν μόνο από την αντιπολίτευση — ένα πολιτικά εκρηκτικό ενδεχόμενο.

Ο Ερντογάν έχει ήδη δοκιμάσει διάφορες οδούς: πίεση σε μικρά κόμματα, προσέγγιση ανεξάρτητων βουλευτών και φήμες για «μεταγραφές» με αντάλλαγμα υπουργεία ή άλλα ανταλλάγματα. Ωστόσο, η αντιπολίτευση — με αιχμή το CHP του Οζγκιούρ Οζέλ — έχει κάθε λόγο να αρνηθεί. Μια τρίτη θητεία Ερντογάν θα σήμαινε συνεχιζόμενη συγκέντρωση εξουσίας, αποδυνάμωση του κοινοβουλευτικού ελέγχου και περαιτέρω οπισθοδρόμηση του κράτους δικαίου. Το διακύβευμα δεν είναι μόνο πολιτικό· είναι θεσμικό. Αν ο Ερντογάν βρει τους 32, θα έχει de facto ανατρέψει το συνταγματικό όριο μέσω κοινοβουλευτικής συναλλαγής, δημιουργώντας ένα προηγούμενο που θα στοιχειώσει την τουρκική δημοκρατία για δεκαετίες.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Ο Ερντογάν χρειάζεται 360 έδρες για πρόωρες εκλογές ή συνταγματική αναθεώρηση· η συμμαχία του διαθέτει περίπου 323.
• Οι 32 ψήφοι πρέπει να προέλθουν από την αντιπολίτευση, πιθανότατα μέσω πολιτικών συναλλαγών ή πιέσεων.
• Η νομική ερμηνεία για το όριο θητειών είναι ασαφής, αλλά η πολιτική λύση προκρίνεται έναντι της δικαστικής.

Γιατί έχει σημασία: Η προσπάθεια Ερντογάν να παραμείνει στην εξουσία πέραν του συνταγματικού ορίου δεν αφορά μόνο την Τουρκία. Σε μια εποχή που οι δημοκρατίες δοκιμάζονται παγκοσμίως, η περίπτωση αυτή αναδεικνύει πόσο εύθραυστοι είναι οι θεσμικοί φραγμοί όταν ένας ηγέτης διαθέτει κοινοβουλευτική πλειοψηφία και πολιτική βούληση να τους παρακάμψει. Οι 32 ψήφοι μπορεί να φαίνονται λίγοι, αλλά αν βρεθούν, θα σημάνουν την οριστική μετάβαση της Τουρκίας σε ένα καθεστώς προσωπικής διακυβέρνησης χωρίς χρονικούς περιορισμούς.