Eυ. Μυτιληναίος στους FT: Η Ευρώπη κινδυνεύει να χάσει την κούρσα για το γάλλιο | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Προειδοποίηση ότι η Ευρώπη κινδυνεύει να χάσει την κούρσα για το γάλλιο — ένα από τα πλέον κρίσιμα μέταλλα για την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση — απευθύνει μέσω των Financial Times ο Ευάγγελος Μυτιληναίος. Όπως επισημαίνει, η Ένωση επιδιώκει μεν να μειώσει την εξάρτησή της από την Κίνα στις κρίσιμες πρώτες ύλες, πλην όμως δεν έχει ακόμη οικοδομήσει τη ζήτηση και τους μηχανισμούς εκείνους που θα απορροφήσουν την ευρωπαϊκή παραγωγή.

Το γάλλιο βρίσκεται στο επίκεντρο της παγκόσμιας τεχνολογικής αντιπαράθεσης. Πρόκειται για μέταλλο ζωτικής σημασίας για την παραγωγή ημιαγωγών, LED, φωτοβολταϊκών και προηγμένων ηλεκτρονικών συστημάτων, με την Κίνα να ελέγχει σήμερα τη συντριπτική πλειονότητα της παγκόσμιας παραγωγής και διύλισης. Στο πλαίσιο αυτό, οι Βρυξέλλες έχουν θέσει το γάλλιο στη λίστα των κρίσιμων πρώτων υλών και προωθούν τον κανονισμό για τις Κρίσιμες Πρώτες Ύλες (Critical Raw Materials Act), στοχεύοντας σε μεγαλύτερη αυτονομία έως το 2030. Ωστόσο, όπως υπογραμμίζει ο κ. Μυτιληναίος, η βιομηχανική στρατηγική δεν αρκεί αν δεν συνοδεύεται από πραγματική ζήτηση. Η Ευρώπη επενδύει σε μονάδες παραγωγής, αλλά οι τελικοί χρήστες — κατασκευαστές ημιαγωγών, εταιρείες ενέργειας, βιομηχανίες ηλεκτρονικών — δεν δεσμεύονται ακόμη με μακροπρόθεσμες συμβάσεις αγοράς ευρωπαϊκού γαλλίου. Χωρίς σταθερή ζήτηση, οι επενδύσεις καθίστανται επισφαλείς και η Ευρώπη κινδυνεύει να παραγάγει προϊόντα που δεν θα βρουν αγοραστές εντός των συνόρων της, την ώρα που φθηνότερο κινεζικό γάλλιο κατακλύζει την παγκόσμια αγορά. Παράλληλα, ελλείψεις παρατηρούνται και στους μηχανισμούς στήριξης: χρηματοδοτικά εργαλεία, ρυθμιστικά κίνητρα και μηχανισμοί προστασίας από αθέμιτο ανταγωνισμό παραμένουν κατακερματισμένοι μεταξύ κρατών-μελών. Ο κ. Μυτιληναίος, επικεφαλής του ομίλου Μυτιληναίος, ο οποίος δραστηριοποιείται στην παραγωγή βωξίτη, αλουμινίου και κρίσιμων μετάλλων, γνωρίζει εκ των έσω τις προκλήσεις: η Ευρώπη διαθέτει τεχνογνωσία και πρώτες ύλες, αλλά της λείπει η ενοποίηση της αγοράς και η πολιτική βούληση για άμεση δράση. Ο ανταγωνισμός από τις ΗΠΑ, που μέσω του Inflation Reduction Act προσφέρουν ισχυρά κίνητρα, και από την Κίνα, που διατηρεί τον έλεγχο της εφοδιαστικής αλυσίδας, καθιστά το χρονικό περιθώριο ασφυκτικό.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Το γάλλιο είναι απαραίτητο για ημιαγωγούς, LED και φωτοβολταϊκά, με την Κίνα να ελέγχει πάνω από το 80% της παγκόσμιας παραγωγής.
• Ο κανονισμός της ΕΕ για τις Κρίσιμες Πρώτες Ύλες θέτει στόχο αυτονομίας, αλλά δεν εξασφαλίζει ακόμη ζήτηση για ευρωπαϊκή παραγωγή.
• Οι επενδύσεις σε μονάδες γαλλίου κινδυνεύουν να μείνουν χωρίς αγοραστές εάν δεν υπάρξουν μακροπρόθεσμες συμβάσεις και ενοποιημένη στήριξη.

Γιατί έχει σημασία: Η προειδοποίηση Μυτιληναίου αναδεικνύει ένα δομικό κενό στην ευρωπαϊκή βιομηχανική πολιτική: την έμφαση στην προσφορά χωρίς αντίστοιχη θωράκιση της ζήτησης. Εάν η Ευρώπη δεν ενεργήσει ταχύτατα, θα βρεθεί και πάλι εξαρτημένη από τρίτες χώρες για υλικά που καθορίζουν την τεχνολογική της κυριαρχία, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την ανταγωνιστικότητα, την ασφάλεια εφοδιασμού και τη γεωπολιτική της θέση. Το γάλλιο δεν είναι απλώς ένα μέταλλο· είναι δείκτης του κατά πόσο η Ευρώπη μπορεί να μετατρέψει τη στρατηγική αυτονομία από διακήρυξη σε πράξη.