Επιμένει η Άγκυρα για το καθεστώς των νησιών – «Συνεχής η παρουσία μας στην Ανατολική Μεσόγειο»

Lead: Την πάγια θέση της Άγκυρας για το καθεστώς των νησιών του Αιγαίου, την Ανατολική Μεσόγειο και την Κύπρο επανέφερε το τουρκικό υπουργείο Άμυνας κατά την εβδομαδιαία ενημέρωση τύπου, υπογραμμίζοντας ότι η παρουσία της Τουρκίας στην περιοχή είναι «συνεχής». Η επανάληψη αυτών των θέσεων, λίγες μόλις ημέρες μετά τις νέες προκλήσεις στο Αιγαίο, καταδεικνύει ότι η Άγκυρα δεν πρόκειται να εγκαταλείψει τη στρατηγική των διεκδικήσεων, παρά τις όποιες διπλωματικές προσπάθειες αποκλιμάκωσης.

Η δήλωση του τουρκικού υπουργείου Άμυνας δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό, αλλά εντάσσεται σε μια συστηματική τακτική που ακολουθεί η Άγκυρα το τελευταίο διάστημα. Με αφορμή την εβδομαδιαία ενημέρωση, αξιωματούχοι επανέλαβαν ότι η Τουρκία δεν αναγνωρίζει καθεστώς αποστρατιωτικοποίησης σε νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, ενώ παράλληλα διαμηνύουν ότι οι έρευνες για υδρογονάνθρακες στην Ανατολική Μεσόγειο θα συνεχιστούν στο πλαίσιο των δικών της «νόμιμων δικαιωμάτων». Παράλληλα, η αναφορά στην Κύπρο λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η Άγκυρα εξακολουθεί να προβάλλει το αφήγημα της «τουρκοκυπριακής ισότητας» και των εγγυήσεων, θέτοντας εκ νέου στο τραπέζι ζητήματα που η Αθήνα και η Λευκωσία θεωρούν λελυμένα.

Η ελληνική πλευρά, από την πλευρά της, τηρεί στάση ψυχραιμίας, επισημαίνοντας ότι οι τουρκικές θέσεις στερούνται νομικής βάσης και ότι η Ελλάδα θωρακίζεται τόσο σε διπλωματικό όσο και σε επιχειρησιακό επίπεδο. Στο υπουργείο Εξωτερικών εκτιμούν ότι η επανάληψη των τουρκικών θέσεων αποσκοπεί κυρίως στο εσωτερικό ακροατήριο και στη διατήρηση της τουρκικής επιρροής στην περιοχή, χωρίς ωστόσο να αποκλείουν νέες εντάσεις. Η Αθήνα έχει καταστήσει σαφές ότι δεν πρόκειται να συζητήσει ζητήματα κυριαρχίας, ενώ παράλληλα προωθεί την ευρωπαϊκή στήριξη έναντι των τουρκικών προκλήσεων.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μια περίοδο όπου οι ελληνοτουρκικές σχέσεις βρίσκονται σε εύθραυστη ισορροπία, με τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης να παραμένουν σε εκκρεμότητα και τον διάλογο για τα ζητήματα της υφαλοκρηπίδας να μην έχει επανεκκινήσει ουσιαστικά. Παράλληλα, η ενεργειακή αβεβαιότητα στην Ανατολική Μεσόγειο και οι γεωπολιτικές ανακατατάξεις μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία καθιστούν την περιοχή πεδίο αυξημένου ανταγωνισμού, όπου η Τουρκία επιδιώκει να εδραιώσει ρόλο ρυθμιστή.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η Άγκυρα επαναφέρει σταθερά τις θέσεις της για αποστρατιωτικοποίηση των νησιών του Αιγαίου, παρά τις ελληνικές διαψεύσεις περί νομικής βάσης.
• Το τουρκικό υπουργείο Άμυνας δηλώνει ότι η παρουσία στην Ανατολική Μεσόγειο είναι «συνεχής», αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων ερευνών για υδρογονάνθρακες.
• Η Αθήνα τηρεί στάση ψυχραιμίας, αλλά ενισχύει τη διπλωματική της θωράκιση, αποκλείοντας συζήτηση για θέματα κυριαρχίας.

Γιατί έχει σημασία: Η επανάληψη των τουρκικών διεκδικήσεων δεν συνιστά απλή ρητορική, αλλά λειτουργεί ως προειδοποίηση ότι η Άγκυρα διατηρεί ανοιχτά όλα τα ζητήματα στο τραπέζι. Σε μια συγκυρία όπου η Ευρώπη αναζητά σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο, η τουρκική επιμονή δυσχεραίνει τον διάλογο και αυξάνει τον κίνδυνο νέων εντάσεων. Η Αθήνα καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην αποκλιμάκωση και στην υπεράσπιση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων, την ώρα που οι ισορροπίες στην περιοχή παραμένουν ρευστές και αβέβαιες.