Ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι πέτυχε συμφωνία με την Δανία για «μόνιμο έλεγχο» των ΗΠΑ στην ασφάλεια της Γροιλανδίας

Lead: Μια αιφνίδια ανακοίνωση από τον Ντόναλντ Τραμπ ήρθε να ταράξει τις ισορροπίες στην Αρκτική, καθώς ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε ότι πέτυχε συμφωνία με τη Δανία για «μόνιμο έλεγχο» της Ουάσιγκτον σε θέματα ασφάλειας της Γροιλανδίας. Η δήλωση, που έγινε χωρίς προηγούμενη επίσημη ενημέρωση από την Κοπεγχάγη, αφήνει περισσότερα ερωτήματα παρά απαντήσεις και επαναφέρει στο προσκήνιο τη στρατηγική σημασία του νησιού.

Η ανακοίνωση του Τραμπ έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά από προκλητικές δηλώσεις του κατά το παρελθόν, όταν είχε προτείνει ακόμη και την αγορά της Γροιλανδίας από τη Δανία. Αυτή τη φορά, ωστόσο, το πλαίσιο είναι διαφορετικό: μιλά για «μόνιμο έλεγχο» στην ασφάλεια, χωρίς να διευκρινίζει αν πρόκειται για νέα συμφωνία, επέκταση υφιστάμενης συνεργασίας ή απλώς πολιτική διακήρυξη. Η Γροιλανδία, αυτόνομη περιοχή υπό το στέμμα της Δανίας, φιλοξενεί εδώ και δεκαετίες την αμερικανική βάση Thule, κρίσιμη για την έγκαιρη προειδοποίηση πυραυλικών επιθέσεων. Η στρατηγική της αξία έχει αυξηθεί λόγω της κλιματικής αλλαγής, που ανοίγει νέες ναυτιλιακές οδούς και πρόσβαση σε σπάνιες γαίες. Ωστόσο, η Κοπεγχάγη δεν έχει επιβεβαιώσει τη συμφωνία, και η σιωπή της γεννά ερωτήματα για το κατά πόσο η δήλωση Τραμπ είναι δεσμευτική ή προεκλογική ρητορική. Αναλυτές επισημαίνουν ότι μια τέτοια συμφωνία θα απαιτούσε έγκριση από το δανικό κοινοβούλιο και την τοπική κυβέρνηση της Γροιλανδίας, που διεκδικεί μεγαλύτερη αυτονομία. Επιπλέον, η κίνηση ερμηνεύεται ως προσπάθεια των ΗΠΑ να αντιπαρατεθούν στην αυξανόμενη επιρροή της Κίνας και της Ρωσίας στην Αρκτική. Η Ουάσιγκτον έχει επανειλημμένα εκφράσει ανησυχία για κινεζικές επενδύσεις σε υποδομές στη Γροιλανδία, ενώ η Μόσχα ενισχύει τη στρατιωτική της παρουσία στην περιοχή. Η ασάφεια της ανακοίνωσης αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο να πρόκειται για μονομερή κίνηση που θα προκαλέσει διπλωματική ένταση με τη Δανία, παραδοσιακό σύμμαχο στο ΝΑΤΟ.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η Γροιλανδία είναι αυτόνομο έδαφος υπό τη Δανία, αλλά η εξωτερική πολιτική και η άμυνα παραμένουν αρμοδιότητα της Κοπεγχάγης.
• Η αμερικανική βάση Thule λειτουργεί από το 1943 και αποτελεί κρίσιμο κόμβο για την πυραυλική άμυνα και την παρακολούθηση του Αρκτικού Κύκλου.
• Η Δανία δεν έχει επιβεβαιώσει τη συμφωνία, ενώ η τοπική κυβέρνηση της Γροιλανδίας έχει δηλώσει στο παρελθόν ότι δεν είναι προς πώληση.

Γιατί έχει σημασία: Η ανακοίνωση Τραμπ, ακόμη και αν δεν επιβεβαιωθεί, αναδεικνύει τη γεωπολιτική αναβάθμιση της Αρκτικής και την πρόθεση των ΗΠΑ να διατηρήσουν την κυριαρχία τους στην περιοχή. Για την Ευρώπη, μια μονομερής αμερικανική κίνηση στη Γροιλανδία θα μπορούσε να διαταράξει την εμπιστοσύνη στο ΝΑΤΟ και να εντείνει τον ανταγωνισμό με Ρωσία και Κίνα. Το επόμενο διάστημα θα δείξει αν πρόκειται για πραγματική συμφωνία ή για ακόμη ένα επεισόδιο στην αβέβαιη διπλωματία του Τραμπ.