Τραμπ στον ΟΗΕ: «Αφανισμός» του Ιράν αν δεν υπάρξει συμφωνία – Το βλέμμα τώρα στον Σι | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Με μια δήλωση που προκάλεσε διεθνή αναταραχή, ο Ντόναλντ Τραμπ απείλησε από το βήμα του ΟΗΕ με «αφανισμό» του Ιράν εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία για το πυρηνικό του πρόγραμμα, ενώ παράλληλα αυτοπαρουσιάστηκε ως ο ηγέτης που «έφερε την ειρήνη στον κόσμο». Η τοποθέτησή του, λίγες μόνο ημέρες μετά τις νέες κυρώσεις και τις έμμεσες διαπραγματεύσεις, επαναφέρει στο προσκήνιο το ενδεχόμενο στρατιωτικής κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή και στρέφει τα βλέμματα στη στάση του Πεκίνου.

Η δήλωση Τραμπ δεν είναι μεμονωμένη. Εντάσσεται σε μια στρατηγική «μέγιστης πίεσης» που συνδυάζει απειλές με ανοιχτό παράθυρο διαπραγμάτευσης, μια τακτική που ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επαναλάβει και σε άλλα μέτωπα. Το κρίσιμο ερώτημα, ωστόσο, αφορά τον ρόλο της Κίνας. Ως βασικός αγοραστής ιρανικού πετρελαίου και στρατηγικός εταίρος της Τεχεράνης, το Πεκίνο βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο των εξελίξεων. Εάν ο Σι Τζινπίνγκ αρνηθεί να ασκήσει πίεση στο Ιράν, η αμερικανική στρατηγική χάνει το βασικό της εργαλείο· εάν ανταποκριθεί, διακυβεύεται η ενεργειακή ασφάλεια και η γεωπολιτική επιρροή της Κίνας στον Κόλπο. Παράλληλα, η Ευρώπη τηρεί επιφυλακτική στάση, καθώς μια σύρραξη θα είχε άμεσες συνέπειες στις τιμές ενέργειας και στη σταθερότητα της ευρύτερης περιοχής. Οι δηλώσεις περί «αφανισμού» ενδέχεται επίσης να λειτουργούν ως εσωτερική επικοινωνιακή κίνηση ενόψει της προεκλογικής περιόδου στις ΗΠΑ, αποσπώντας την προσοχή από άλλα ζητήματα. Ωστόσο, οι συνέπειες μιας κλιμάκωσης δεν περιορίζονται στα σύνορα του Ιράν: αφορούν τη ροή πετρελαίου μέσω του Στενού του Ορμούζ, την ασφάλεια των συμμαχικών δυνάμεων και τη σταθερότητα των παγκόσμιων αγορών.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Ο Τραμπ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο είτε «αφανισμού» είτε συμφωνίας με το Ιράν, χωρίς να διευκρινίσει χρονοδιάγραμμα ή όρους.
• Η Κίνα, ως κύριος αγοραστής ιρανικού πετρελαίου, καλείται να επιλέξει αν θα ασκήσει πίεση στην Τεχεράνη ή θα διατηρήσει την οικονομική της στήριξη.
• Οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι κρατούν αποστάσεις, φοβούμενοι ενεργειακή και προσφυγική κρίση σε περίπτωση σύρραξης.

Γιατί έχει σημασία: Η ρητορική του Αμερικανού προέδρου δεν είναι απλή προειδοποίηση· επαναπροσδιορίζει τις ισορροπίες στη Μέση Ανατολή και δοκιμάζει τη σχέση Ουάσιγκτον–Πεκίνου. Εάν η Κίνα δεν συνεργαστεί, η απειλή παραμένει κενό γράμμα και η περιοχή οδηγείται σε αχαρτογράφητα νερά. Εάν συνεργαστεί, ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο διπλωματίας υπό αμερικανική ηγεμονία. Σε κάθε περίπτωση, το επόμενο βήμα του Σι θα καθορίσει αν η ένταση κλιμακωθεί ή αν υπάρξει παράθυρο διαπραγμάτευσης.