Η υποκρισία της ΕΕ: Εισήγαγε ρωσικό πετρέλαιο και αέριο, αξίας 21,3 δις, το πρώτο εννεάμηνο

Lead: Την ώρα που οι Βρυξέλλες διακηρύττουν την ενεργειακή απεξάρτηση από τη Μόσχα και επιβάλλουν διαδοχικά πακέτα κυρώσεων, τα στοιχεία έρχονται να αποκαλύψουν ένα ενοχλητικό κενό ανάμεσα στη ρητορική και την πράξη. Σύμφωνα με δηλώσεις του αναπληρωτή πρωθυπουργού της Ρωσίας Αλεξάντερ Νόβακ στη ρωσική τηλεόραση, οι ευρωπαϊκές χώρες αγόρασαν ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο συνολικής αξίας 21,3 δισεκατομμυρίων δολαρίων μόνο κατά τους πρώτους εννέα μήνες του τρέχοντος έτους. Πρόκειται για ένα ποσό που, ανεξαρτήτως των διακυμάνσεων στις τιμές και των έμμεσων διαδρομών εφοδιασμού, καταδεικνύει ότι η Ευρώπη δεν έχει κόψει – ούτε κατά προσέγγιση – τον ενεργειακό ομφάλιο λώρο με τη Ρωσία.

Η αποκάλυψη φωτίζει μια σύνθετη πραγματικότητα που σπάνια περιγράφεται με ευκρίνεια στον δημόσιο λόγο. Μετά την εισβολή στην Ουκρανία, η ΕΕ περιόρισε δραστικά τις άμεσες εισαγωγές αργού πετρελαίου μέσω θαλάσσης, επέβαλε πλαφόν στις τιμές και μείωσε εντυπωσιακά τον όγκο του ρωσικού αερίου μέσω αγωγών. Ωστόσο, οι εισαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από τη Ρωσία όχι μόνο δεν σταμάτησαν, αλλά σε ορισμένες περιόδους αυξήθηκαν, με την Ισπανία, το Βέλγιο και τη Γαλλία να συγκαταλέγονται στους βασικούς προορισμούς. Παράλληλα, κράτη όπως η Ουγγαρία, η Σλοβακία και η Τσεχία συνεχίζουν να προμηθεύονται ρωσικό αργό μέσω του αγωγού Druzhba, επικαλούμενες εξαιρέσεις που τους παραχωρήθηκαν για λόγους ενεργειακής ασφάλειας. Το αποτέλεσμα είναι ένα διπλό σύστημα: επίσημη καταδίκη της Μόσχας και, ταυτόχρονα, συνεχής ροή δισεκατομμυρίων προς τα ρωσικά ταμεία.

Το ποσό των 21,3 δισ. δολαρίων δεν είναι απλώς ένα στατιστικό στοιχείο. Αντιπροσωπεύει έσοδα που ενισχύουν τον ρωσικό προϋπολογισμό και, κατ’ επέκταση, τη χρηματοδότηση του πολεμικού μηχανισμού που πλήττει την Ουκρανία. Ταυτόχρονα, αποκαλύπτει τη δομική αδυναμία της Ευρώπης να υποκαταστήσει άμεσα τους ρωσικούς ενεργειακούς πόρους χωρίς σοβαρό οικονομικό κόστος, ιδίως σε μια συγκυρία πληθωριστικών πιέσεων και βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας. Η υποκρισία, επομένως, δεν είναι απλώς ηθικό ζήτημα· είναι και γεωπολιτικό εργαλείο στα χέρια του Κρεμλίνου, το οποίο μπορεί να προβάλλει την ευρωπαϊκή εξάρτηση ως απόδειξη ότι οι κυρώσεις έχουν όρια.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Οι ευρωπαϊκές εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου και αερίου έφτασαν τα 21,3 δισ. δολάρια σε εννέα μήνες, σύμφωνα με ρωσική πηγή.
• Οι ροές συνεχίζονται κυρίως μέσω LNG και του αγωγού Druzhba, με εξαιρέσεις για συγκεκριμένα κράτη-μέλη.
• Τα έσοδα αυτά τροφοδοτούν τον ρωσικό προϋπολογισμό εν μέσω πολέμου, υπονομεύοντας την αποτελεσματικότητα των κυρώσεων.

Γιατί έχει σημασία: Η αποκάλυψη θέτει εν αμφιβόλω την αξιοπιστία της ευρωπαϊκής στρατηγικής απέναντι στη Μόσχα. Όσο η ΕΕ εξαρτάται, έστω και μερικώς, από τη ρωσική ενέργεια, η διαπραγματευτική της ισχύς περιορίζεται και το μήνυμα της ενότητας αποδυναμώνεται. Η μετάβαση σε εναλλακτικές πηγές απαιτεί χρόνο, επενδύσεις και πολιτικό θάρρος – στοιχεία που συχνά θυσιάζονται μπροστά στις βραχυπρόθεσμες ανάγκες της αγοράς. Χωρίς γενναίες αποφάσεις, η υποκρισία θα συνεχίσει να αποτελεί το πιο σταθερό χαρακτηριστικό της ευρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής.