Η μέρα που οι ΗΠΑ αγόρασαν το 79,9% μιας «ωρολογιακής βόμβας» | Οικονομία στο LivePress.gr

Lead: Η Federal Reserve δημοσιεύει μια λιτή ανακοίνωση. Δεν προηγείται διάγγελμα του Προέδρου. Δεν υπάρχει πανηγυρική συνέντευξη Τύπου. Μόνο λίγες παράγραφοι γραμμένες στη στεγνή γλώσσα των κεντρικών τραπεζών. Το ημερολόγιο γράφει 15 Σεπτεμβρίου 2008 — η μέρα που οι ΗΠΑ απέκτησαν το 79,9% της AIG, της μεγαλύτερης ασφαλιστικής εταιρείας στον κόσμο, έναντι 85 δισ. δολαρίων. Επρόκειτο για τη διάσωση ενός ιδιωτικού κολοσσού που είχε μετατραπεί σε «ωρολογιακή βόμβα» για το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Η AIG δεν ήταν μια απλή ασφαλιστική εταιρεία. Μέσω του τμήματος Financial Products είχε εκδώσει εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια σε credit default swaps (CDS), συμβόλαια που λειτουργούσαν ως ασφάλιστρα κατά της χρεοκοπίας τιτλοποιημένων στεγαστικών δανείων. Όταν η αγορά ακινήτων κατέρρευσε, οι υποχρεώσεις της εκτοξεύτηκαν και οι οίκοι αξιολόγησης υποβάθμισαν την πιστοληπτική της ικανότητα. Χωρίς κρατική παρέμβαση, η AIG θα αδυνατούσε να καλύψει τις εγγυήσεις της, σύροντας στον βυθό τράπεζες, hedge funds και ασφαλιστικά ταμεία σε όλο τον πλανήτη. Η Fed και το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών επέλεξαν την κρατικοποίηση αντί της κατάρρευσης, αποφεύγοντας προσωρινά το χειρότερο σενάριο συστημικού ντόμινο.

Το τίμημα όμως ήταν βαρύ. Οι μέτοχοι απομυζήθηκαν, τα στελέχη που είχαν οδηγήσει την εταιρεία στην καταστροφή διατήρησαν τα μπόνους τους, και ο Αμερικανός φορολογούμενος ανέλαβε το ρίσκο. Η διάσωση της AIG έγινε το σύμβολο της ασυμμετρίας: κοινωνικοποίηση των ζημιών, ιδιωτικοποίηση των κερδών. Παράλληλα, νομιμοποίησε τη μαζική κρατική παρέμβαση που ακολούθησε με το πρόγραμμα TARP, ύψους 700 δισ. δολαρίων.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η διάσωση της AIG ανήλθε αρχικά σε 85 δισ. δολάρια και τελικά ξεπέρασε τα 180 δισ. δολάρια σε κρατική στήριξη.
• Το 79,9% των μετοχών πέρασε στο αμερικανικό Δημόσιο, πουλώντας τες σταδιακά έως το 2012 με μικρό κέρδος.
• Η υπόθεση οδήγησε στον νόμο Dodd-Frank του 2010, που επέβαλε αυστηρότερη εποπτεία σε συστημικά σημαντικά ιδρύματα.

Γιατί έχει σημασία: Δεκαπέντε χρόνια μετά, το ερώτημα παραμένει: μπορεί το κράτος να αφήσει μια «πολύ μεγάλη για να χρεοκοπήσει» εταιρεία να πέσει; Η απάντηση του 2008 ήταν όχι. Η AIG διδάσκει ότι οι αγορές δεν αυτορυθμίζονται πάντα και ότι η επόμενη «ωρολογιακή βόμβα» μπορεί να χτυπήσει ξανά — με ή χωρίς κρατικό δίχτυ ασφαλείας.