Ο «βάτραχος» που τρομάζει την Ευρωζώνη: Θα κάνει η ΕΚΤ ξανά «ό,τι χρειαστεί»; | Οικονομία στο LivePress.gr

Lead: Η φράση «ό,τι χρειαστεί» του Μάριο Ντράγκι το 2012 έσωσε το ευρώ. Σήμερα, δεκατρία χρόνια αργότερα, η Ευρωζώνη βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν νέο, πιο ύπουλο αντίπαλο: τη δημοσιονομική αστάθεια της Γαλλίας. Ο «βάτραχος» —όπως αποκαλούν οι αγορές τη γαλλική οικονομία— δεν είναι απλώς ένα ακόμη πρόβλημα στην περιφέρεια. Είναι ένα σεισμικό ρήγμα στο κέντρο της νομισματικής ένωσης.

Η Γαλλία, δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της ΕΕ, βλέπει το δημόσιο χρέος της να αγγίζει το 112% του ΑΕΠ, με το έλλειμμα να ξεπερνά σταθερά το όριο του 3% που επιβάλλει το Σύμφωνο Σταθερότητας. Το πολιτικό αδιέξοδο στο Παρίσι —με τις αλλεπάλληλες κυβερνητικές κρίσεις και την αδυναμία ψήφισης προϋπολογισμού— έχει εκτοξεύσει τα spreads των γαλλικών ομολόγων έναντι των γερμανικών bunds σε επίπεδα που θυμίζουν την κρίση του 2011-2012. Τότε, όμως, η ανησυχία αφορούσε την Ελλάδα, την Ισπανία, την Ιταλία. Σήμερα, αφορά τη χώρα που μαζί με τη Γερμανία αποτελεί τον πυλώνα του ευρωπαϊκού οικοδομήματος.

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα βρίσκεται σε δίλημμα. Από τη μία, ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη έχει υποχωρήσει, επιτρέποντας μειώσεις επιτοκίων. Από την άλλη, ένα εργαλείο όπως το TPI (Transmission Protection Instrument) —το «αντι-σπέιντ» όπλο της ΕΚΤ— δεν σχεδιάστηκε για χώρες με θεμελιώδη δημοσιονομικά προβλήματα. Η ενεργοποίησή του για τη Γαλλία θα ήταν πολιτικά εκρηκτική: θα σήμαινε ότι η ΕΚΤ χρηματοδοτεί έμμεσα μια χώρα που αρνείται να συμμορφωθεί με τους δημοσιονομικούς κανόνες. Κι όμως, η εναλλακτική —η αδράνεια— θα μπορούσε να πυροδοτήσει ένα ντόμινο ανατιμολόγησης κινδύνου σε ολόκληρη την Ευρωζώνη.

Η Κριστίν Λαγκάρντ έχει επαναλάβει ότι η ΕΚΤ είναι έτοιμη να δράσει «ό,τι κι αν χρειαστεί», αλλά με όρους. Το ερώτημα είναι αν οι αγορές θα πειστούν από μια δέσμευση χωρίς σαφές πλαίσιο ενεργοποίησης. Η ιστορία διδάσκει ότι η δύναμη της ΕΚΤ έγκειται στην αξιοπιστία της. Αν αυτή κλονιστεί, καμία ανακοίνωση δεν αρκεί.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Το γαλλικό δημόσιο χρέος ξεπερνά το 112% του ΑΕΠ και το έλλειμμα παραμένει πάνω από το όριο του 3%, θέτοντας τη χώρα σε διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος από την ΕΕ.
• Η ΕΚΤ διαθέτει το εργαλείο TPI για την αντιμετώπιση αδικαιολόγητων spreads, αλλά η εφαρμογή του προϋποθέτει δημοσιονομική συμμόρφωση — κάτι που η Γαλλία τηρεί οριακά ή καθόλου.
• Η πολιτική αστάθεια στο Παρίσι εμποδίζει τις μεταρρυθμίσεις και αυξάνει τον κίνδυνο μετάδοσης της κρίσης σε Ιταλία, Ισπανία και Πορτογαλία.

Γιατί έχει σημασία: Η Ευρωζώνη δεν αντέχει άλλη κρίση χρέους στο κέντρο της. Αν η Γαλλία χάσει την εμπιστοσύνη των αγορών, η ΕΚΤ θα βρεθεί αντιμέτωπη με το δίλημμα να παραβιάσει την αρχή της «μη νομισματικής χρηματοδότησης» ή να αφήσει τη νομισματική ένωση να δοκιμαστεί όπως ποτέ άλλοτε. Ο «βάτραχος» μπορεί να μην τρομάζει ακόμη, αλλά το πιθανότερο είναι ότι δεν θα μείνει για πολύ καιρό ένας απλός βάτραχος.