«Sting-balls» και πλαστικά βλήματα: Τα όπλα που χρησιμοποιεί η αστυνομία στις μαθητικές κινητοποιήσεις στη Γαλλία

Lead: Χιλιάδες μαθητές, φοιτητές και εκπαιδευτικοί κατεβαίνουν σήμερα στους δρόμους της Γαλλίας, σε μία από τις μεγαλύτερες μαθητικές κινητοποιήσεις των τελευταίων ετών, με τις αρχές να απαντούν με ένα οπλοστάσιο «λιγότερο θανατηφόρων» μέσων καταστολής. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν τα λεγόμενα «sting-balls» και τα πλαστικά βλήματα, όπλα που έχουν προκαλέσει έντονη συζήτηση για τα όρια της αστυνομικής βίας.

Τα «sting-balls» είναι μικρά, σκληρά πλαστικά σφαιρίδια που εκτοξεύονται με ειδικές συσκευές και προκαλούν οξύ πόνο χωρίς συνήθως μόνιμες βλάβες, ενώ τα πλαστικά βλήματα (flash-balls) εκτοξεύονται από όπλα τύπου LBD και μπορούν να προκαλέσουν σοβαρούς τραυματισμούς, ακόμη και απώλεια όρασης. Η γαλλική αστυνομία τα χαρακτηρίζει εργαλεία «ενδιάμεσης βίας» για τον έλεγχο πλήθους, όμως οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων επισημαίνουν ότι η χρήση τους σε μαθητικές διαδηλώσεις εγείρει σοβαρά ερωτήματα. Σύμφωνα με στοιχεία που συγκεντρώνουν συνδικαλιστικές ενώσεις, το τελευταίο διάστημα έχουν καταγραφεί δεκάδες τραυματισμοί διαδηλωτών, μεταξύ των οποίων ανήλικοι. Το γεγονός ότι οι κινητοποιήσεις είναι μαθητικές — με συμμετέχοντες κάτω των 18 ετών — εντείνει την κριτική για δυσανάλογη αντίδραση. Παράλληλα, η κυβέρνηση υπερασπίζεται τη χρήση των όπλων ως αναγκαία για την προστασία δημόσιων κτιρίων και την αποφυγή επεισοδίων, υποστηρίζοντας ότι οι δυνάμεις ασφαλείας δρουν με αναλογικότητα και βάσει πρωτοκόλλων. Το ερώτημα όμως παραμένει: πού σταματά η επιβολή της τάξης και πού αρχίζει η υπερβολή, όταν στο στόχαστρο βρίσκονται έφηβοι που διαδηλώνουν για την παιδεία τους;

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Τα «sting-balls» είναι πλαστικά σφαιρίδια που προκαλούν έντονο πόνο, ενώ τα πλαστικά βλήματα LBD μπορούν να προκαλέσουν σοβαρούς τραυματισμούς, ακόμη και αναπηρία.
• Η χρήση τους σε μαθητικές κινητοποιήσεις έχει προκαλέσει αντιδράσεις από οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και συνδικάτα, που καταγγέλλουν δυσανάλογη βία κατά ανηλίκων.
• Η γαλλική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι πρόκειται για αναγκαία μέσα ελέγχου πλήθους, τη στιγμή που οι κινητοποιήσεις επεκτείνονται σε περισσότερες από 30 πόλεις.

Γιατί έχει σημασία: Η εξέλιξη αυτή δεν αφορά μόνο τη Γαλλία. Αγγίζει το παγκόσμιο δίλημμα της αστυνόμευσης διαδηλώσεων: πόση βία είναι «αποδεκτή» όταν οι διαδηλωτές είναι μαθητές που διεκδικούν το μέλλον τους; Η απάντηση που θα δώσει η γαλλική κοινωνία — και τα δικαστήρια — θα αποτελέσει προηγούμενο για τον τρόπο με τον οποίο τα κράτη αντιμετωπίζουν τη νεανική διαμαρτυρία και τα όρια της κρατικής καταστολής.