Platon στα «ΝΕΑ»: «Η φωτογραφία έχει να κάνει με τον σεβασμό προς την ανθρωπότητα» | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Σε μια εποχή όπου η εικόνα καταναλώνεται με ιλιγγιώδη ταχύτητα και συχνά απογυμνώνεται από το νόημά της, ο Platon έρχεται να υπενθυμίσει ότι η φωτογραφία παραμένει πράξη ηθική. Μιλώντας στα «Πρόσωπα» των «ΝΕΩΝ» με αφορμή την αναδρομική του έκθεση στο Μουσείο Μπενάκη, ο διάσημος φωτογράφος τοποθετεί στο επίκεντρο της δουλειάς του τον σεβασμό προς την ανθρωπότητα, αναδεικνύοντας μια αντίληψη της τέχνης ως σχέση εμπιστοσύνης και όχι ως θέαμα.

Η δήλωσή του δεν αποτελεί απλή αισθητική διακήρυξη. Ο Platon, γνωστός για τα πορτρέτα ισχυρών ηγετών, ακτιβιστών και ανθρώπων του περιθωρίου, έχει χτίσει την καριέρα του πάνω σε μια μέθοδο που απαιτεί χρόνο, σωματική εγγύτητα και ψυχική ενσυναίσθηση. Κάθε πορτρέτο του προκύπτει από μια διαδικασία όπου ο φωτογραφόμενος δεν είναι αντικείμενο του φακού αλλά συμμέτοχος σε μια στιγμή αμοιβαίας αναγνώρισης. Αυτή η προσέγγιση έρχεται σε ευθεία αντίθεση με τη λογική της μαζικής παραγωγής εικόνων, όπου η ταχύτητα υποκαθιστά τη σχέση και η εντύπωση τη μαρτυρία. Η αναδρομική έκθεση στο Μουσείο Μπενάκη λειτουργεί έτσι ως ένα είδος αντιπρότασης: συγκεντρώνει δεκαετίες δουλειάς και μας καλεί να δούμε ξανά πρόσωπα που έχουμε συνηθίσει να προσπερνάμε, αποκαθιστώντας την αξία της προσεκτικής ματιάς.

Η τοποθέτηση του Platon έχει ιδιαίτερο βάρος και στο ελληνικό πλαίσιο. Σε μια δημόσια σφαίρα που συχνά λειτουργεί με όρους πόλωσης και έκθεσης, η έννοια του σεβασμού προς την ανθρωπότητα αποκτά πολιτική διάσταση. Δεν αφορά μόνο τη φωτογραφία αλλά τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουμε τον άλλον: ως υποκείμενο με αξιοπρέπεια, όχι ως εργαλείο για την επίτευξη ενός σκοπού. Ο φωτογράφος φαίνεται να μας προειδοποιεί ότι η απώλεια αυτού του σεβασμού δεν είναι απλώς αισθητικό ζήτημα, αλλά ηθική υποβάθμιση που διαχέεται σε ολόκληρο το κοινωνικό σώμα.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Ο Platon μιλά στα «Πρόσωπα» των «ΝΕΩΝ» με αφορμή την αναδρομική του έκθεση στο Μουσείο Μπενάκη, η οποία συγκεντρώνει εμβληματικά πορτρέτα της καριέρας του.
• Ο ίδιος συνδέει τη φωτογραφία με τον σεβασμό προς την ανθρωπότητα, υπογραμμίζοντας τη σχέση εμπιστοσύνης ανάμεσα στον φωτογράφο και το πρόσωπο που φωτογραφίζεται.
• Η προσέγγισή του αντιτίθεται στη λογική της ταχύτητας και της μαζικής κατανάλωσης εικόνων, προτείνοντας μια πιο αργή, ενσυναισθητική ματιά.

Γιατί έχει σημασία: Σε ένα τοπίο όπου η εικόνα χρησιμοποιείται όλο και πιο συχνά ως όπλο εντυπώσεων, η θέση του Platon υπενθυμίζει ότι η φωτογραφία μπορεί να είναι πράξη αναγνώρισης και όχι εργαλείο χειραγώγησης. Η έκθεση στο Μουσείο Μπενάκη δεν είναι απλώς μια αναδρομή σε ένα σπουδαίο έργο· είναι μια πρόσκληση να ξανασκεφτούμε πώς κοιτάμε ο ένας τον άλλον και τι είδους σεβασμό οφείλουμε στην ανθρώπινη παρουσία.