Πώς ο Καναδάς θα γίνει το πρώτο «συνδεδεμένο μέλος» της ΕΕ – Η νέα στρατηγική σχέση | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Η παρουσία του Μαρκ Κάρνεϊ στην ομιλία της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δεν ήταν απλώς συμβολική. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής άνοιξε την πόρτα για να γίνει ο Καναδάς το πρώτο «συνδεδεμένο μέλος» της ΕΕ, προτείνοντας ένα νέο μοντέλο σχέσεων που θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο η Ένωση συνεργάζεται με τρίτες χώρες. Πρόκειται για μια στρατηγική κίνηση με βαθύτερες γεωπολιτικές προεκτάσεις, καθώς Βρυξέλλες και Οτάβα επιδιώκουν να θωρακίσουν τις οικονομίες τους απέναντι σε ένα διεθνές περιβάλλον αυξανόμενης αστάθειας.

Η ιδέα του «συνδεδεμένου μέλους» δεν ταυτίζεται με την πλήρη ένταξη. Δεν προβλέπει εκπροσώπηση στα θεσμικά όργανα της ΕΕ ούτε υιοθέτηση του κοινού νομίσματος. Αντιθέτως, περιγράφει ένα πλαίσιο ενισχυμένης συνεργασίας σε τομείς όπως το εμπόριο, η ενέργεια, η τεχνολογία και η άμυνα. Για τον Καναδά, μια τέτοια σχέση θα πρόσφερε προνομιακή πρόσβαση στην ενιαία αγορά και μεγαλύτερη θεσμική ασφάλεια, χωρίς τις πολιτικές δεσμεύσεις της πλήρους συμμετοχής. Για την ΕΕ, θα λειτουργούσε ως πιλότος για μια νέα γενιά εταιρικών σχέσεων με δημοκρατίες που μοιράζονται τις ίδιες αξίες, αλλά δεν επιθυμούν ή δεν μπορούν να ενταχθούν πλήρως.

Το timing δεν είναι τυχαίο. Ο πόλεμος στην Ουκρανία, οι εμπορικές εντάσεις με την Κίνα και η αβεβαιότητα γύρω από τη μελλοντική στάση των ΗΠΑ έχουν ενισχύσει την ανάγκη για διαφοροποίηση των εταίρων. Ο Καναδάς, με τους πλούσιους φυσικούς πόρους, τις τεχνολογικές του δυνατότητες και τη σταθερή του δημοκρατία, αποτελεί ιδανικό υποψήφιο για ένα τέτοιο σχήμα. Παράλληλα, η πρωτοβουλία στέλνει μήνυμα προς άλλες χώρες, όπως η Νορβηγία, η Ελβετία ή ακόμη και η Βρετανία, ότι υπάρχει χώρος για ευέλικτες, κλιμακωτές σχέσεις με την Ένωση.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Ο όρος «συνδεδεμένο μέλος» δεν έχει ακόμη σαφές νομικό περιεχόμενο και θα απαιτήσει μακρές διαπραγματεύσεις.
• Η πρόταση της φον ντερ Λάιεν εντάσσεται σε ευρύτερη στρατηγική ενίσχυσης της ευρωπαϊκής «στρατηγικής αυτονομίας».
• Ο Καναδάς έχει ήδη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου με την ΕΕ (CETA), η οποία θα μπορούσε να αποτελέσει βάση για το νέο πλαίσιο.

Γιατί έχει σημασία: Αν το μοντέλο του «συνδεδεμένου μέλους» ευδοκιμήσει, θα μπορούσε να αποτελέσει το πρότυπο για μια νέα αρχιτεκτονική της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης — λιγότερο άκαμπτη, περισσότερο πολυεπίπεδη και προσαρμοσμένη σε έναν κόσμο όπου οι συμμαχίες δεν χωρούν πλέον σε παραδοσιακές κατηγορίες. Η ΕΕ δείχνει ότι μαθαίνει να επιβιώνει όχι μόνο διευρύνοντας τα σύνορά της, αλλά και επαναπροσδιορίζοντας τη σχέση της με όσους βρίσκονται έξω από αυτά.