Θύελλα αντιδράσεων για τη συμφωνία Τραμπ με τη Ρωσία: «Δίνει οικονομική σανίδα σωτηρίας στον Πούτιν»

Lead: Έντονη πολιτική θύελλα έχει ξεσπάσει στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη μετά τη συμφωνία Τραμπ – Ρωσίας, την ώρα που Αμερικανοί γερουσιαστές αμφισβητούν ακόμη και τη νομιμότητά της. Οι αντιδράσεις από τον Καναδά και τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες κλιμακώνονται, ενώ η λεγόμενη «ενεργειακή εκεχειρία» παραμένει μετέωρη, με τους συμμάχους να κατηγορούν την Ουάσιγκτον ότι χαρίζει στη Μόσχα ζωτικό οικονομικό χώρο.

Το βασικό ερώτημα που κυριαρχεί είναι τι ακριβώς συμφωνήθηκε και με ποιους όρους. Σύμφωνα με πληροφορίες, το πλαίσιο προβλέπει χαλάρωση κυρώσεων σε τομείς ενέργειας και εμπορίου, με αντάλλαγμα εγγυήσεις για αποκλιμάκωση στο ουκρανικό μέτωπο. Αμερικανοί γερουσιαστές από το Δημοκρατικό Κόμμα αλλά και μετριοπαθείς Ρεπουμπλικάνοι μιλούν για υπέρβαση εξουσίας από την εκτελεστική εξουσία, καθώς οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας έχουν νομοθετικά κατοχυρωθεί από το Κογκρέσο. «Δεν μπορεί ο Λευκός Οίκος να ξεπαγώσει περιουσιακά στοιχεία και να ανοίξει χρηματοδοτικούς διαύλους χωρίς έγκριση», επισημαίνουν, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νομικής προσφυγής ή νομοθετικής ακύρωσης της συμφωνίας.

Ο Καναδάς και οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις εκφράζουν την ανησυχία ότι μια βιαστική συμφωνία νομιμοποιεί την αναθεωρητική πολιτική του Κρεμλίνου και διασπά την ενότητα της Δύσης. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην «ενεργειακή εκεχειρία», δηλαδή στην άρση μέρους των περιορισμών σε ρωσικές εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου. Οι Βρυξέλλες φοβούνται ότι κάτι τέτοιο θα ενισχύσει τα έσοδα του ρωσικού προϋπολογισμού και θα αποδυναμώσει τη διαπραγματευτική θέση της Ουκρανίας. Παράλληλα, οι αγορές ενέργειας παρακολουθούν με νευρικότητα, καθώς οποιαδήποτε χαλάρωση θα μπορούσε να μεταβάλει τις τιμές και τις ροές εφοδιασμού προς την Ευρώπη.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Αμερικανοί γερουσιαστές αμφισβητούν τη νομιμότητα της συμφωνίας, καθώς οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας έχουν ψηφιστεί από το Κογκρέσο και δεν μπορούν να αρθούν μονομερώς από τον πρόεδρο.
• Καναδάς και Ευρώπη καταγγέλλουν ότι η συμφωνία παρέχει οικονομική «σανίδα σωτηρίας» στον Πούτιν, την ώρα που η ενεργειακή εκεχειρία παραμένει ασαφής και υπό διαπραγμάτευση.
• Η συζήτηση για άρση μέρους των κυρώσεων στην ενέργεια προκαλεί αναταράξεις στις αγορές και ανησυχία για την ενότητα της δυτικής συμμαχίας.

Γιατί έχει σημασία: Η εξέλιξη αυτή δεν αφορά μόνο μια διμερή συμφωνία. Κρίνει αν οι ΗΠΑ μπορούν να παρακάμψουν το Κογκρέσο σε θέματα εθνικής ασφάλειας, αν η Δύση θα παραμείνει ενωμένη απέναντι στη Ρωσία και αν η Ουκρανία θα βρεθεί σε μειονεκτική θέση διαπραγμάτευσης. Αν η «ενεργειακή εκεχειρία» προχωρήσει χωρίς ασφαλιστικές δικλίδες, οι συνέπειες για την ευρωπαϊκή ασφάλεια και την παγκόσμια τάξη θα είναι μακροπρόθεσμες.