Δημοσκόπηση στην Ισπανία: Η πλειοψηφία των πολιτών εκφράζει δυσαρέσκεια απέναντι στους κυβερνητικούς χειρισμούς της κρίσης στην Θέουτα

Lead: Σχεδόν εννέα στους δέκα Ισπανούς πολίτες αποδίδουν ευθύνες στο Μαρόκο για τη μαζική είσοδο μεταναστών στη Θέουτα, ωστόσο η πλειονότητα των ερωτηθέντων σε πρόσφατη δημοσκόπηση εκφράζει έντονη δυσαρέσκεια για τον τρόπο με τον οποίο η ισπανική κυβέρνηση διαχειρίστηκε τη συγκεκριμένη κρίση. Το αποτέλεσμα αυτό αποτυπώνει ένα βαθύ πολιτικό ρήγμα και θέτει σε δοκιμασία την κυβερνητική στρατηγική, τόσο σε επίπεδο εσωτερικής πολιτικής όσο και σε επίπεδο διπλωματικών σχέσεων με το Ραμπάτ.

Η κρίση στη Θέουτα, η οποία κορυφώθηκε στα τέλη Ιουλίου, ανέδειξε με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο την ευθραυστότητα των εξωτερικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η αιφνιδιαστική και μαζική είσοδος χιλιάδων μεταναστών, πολλοί εκ των οποίων ανήλικοι, αιφνιδίασε τις ισπανικές αρχές και προκάλεσε ανθρωπιστικό συναγερμό στην περιοχή. Το γεγονός ότι το μεγαλύτερο ποσοστό της κοινής γνώμης στρέφεται κατά του Μαρόκου, θεωρώντας το υπεύθυνο για τη δημιουργία της πίεσης στα σύνορα, είναι αναμενόμενο. Ωστόσο, η ταυτόχρονη επιδοκιμασία της κριτικής προς την κυβέρνηση του Πέδρο Σάντσεθ αποκαλύπτει ότι οι πολίτες δεν θεωρούν την κυβέρνηση επαρκώς προετοιμασμένη ή αποτελεσματική στην αντιμετώπιση τέτοιων προκλήσεων.

Η δυσαρέσκεια αυτή εδράζεται σε πολλαπλά επίπεδα. Πρώτον, στην αίσθηση ότι η διπλωματική προσέγγιση της Μαδρίτης προς το Μαρόκο, η οποία στηρίχθηκε στην αναγνώριση του σχεδίου αυτονομίας για τη Δυτική Σαχάρα, δεν απέδωσε τα αναμενόμενα οφέλη σε επίπεδο ελέγχου των μεταναστευτικών ροών. Δεύτερον, στην αντιληπτή έλλειψη συντονισμού μεταξύ των κεντρικών αρχών και των τοπικών δυνάμεων ασφαλείας στη Θέουτα, με αποτέλεσμα την καθυστερημένη αντίδραση και την προσωρινή απώλεια ελέγχου της κατάστασης. Τρίτον, στην πολιτική κόστους-οφέλους της μετανάστευσης, όπου η κοινή γνώμη βλέπει την κυβέρνηση να εγκλωβίζεται μεταξύ των ανθρωπιστικών της υποχρεώσεων και της ανάγκης για αυστηρότερη συνοριακή πολιτική, χωρίς να καταφέρνει να ικανοποιήσει καμία πλευρά.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η δημοσκόπηση καταγράφει ότι το 87% των Ισπανών θεωρεί το Μαρόκο άμεσα υπεύθυνο για την προσφυγική πίεση, γεγονός που επιβεβαιώνει την αντίληψη περί χρησιμοποίησης της μετανάστευσης ως διπλωματικού όπλου από το Ραμπάτ.
• Η πλειοψηφία των ερωτηθέντων ασκεί κριτική στην κυβέρνηση Σάντσεθ για καθυστερημένες και ανεπαρκείς αντιδράσεις, ενώ μειοψηφία μόλις ενός στους τρεις θεωρεί ότι η διαχείριση ήταν ικανοποιητική.
• Το πολιτικό κόστος για τον Σάντσεθ είναι διπλό: από τη μία πλευρά δέχεται πιέσεις από τη δεξιά αντιπολίτευση για σκληρότερη στάση, ενώ από την άλλη καλείται να διατηρήσει μια ισορροπημένη σχέση με το Μαρόκο, κρίσιμη για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας και των παράτυπων δικτύων διακίνησης.

Γιατί έχει σημασία: Η συγκεκριμένη δημοσκόπηση δεν αποτελεί απλώς μια αποτύπωση της κοινής γνώμης, αλλά ένα κάτοπτρο των γεωπολιτικών ισορροπιών στη Δυτική Μεσόγειο. Η Θέουτα δεν είναι μόνο ένα σύνορο της Ισπανίας, αλλά και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η αποτυχία διαχείρισης της κρίσης από τη Μαδρίτη αναδεικνύει το ευρύτερο πρόβλημα της έλλειψης κοινής ευρωπαϊκής πολιτικής για το άσυλο και τη μετανάστευση. Εάν η ισπανική κυβέρνηση δεν ανακτήσει την εμπιστοσύνη των πολιτών της, το πολιτικό κόστος θα μεταφραστεί σε εκλογική φθορά, ενώ ταυτόχρονα θα ενισχύσει τα επιχειρήματα όσων στην Ευρώπη πρεσβεύουν την επιστροφή σε εθνικούς φραγμούς, υπονομεύοντας κάθε προσπάθεια για μια συνεκτική και ανθρωπιστική μεταναστευτική πολιτική σε επίπεδο Ένωσης.