ΗΠΑ: Στο φως απόρρητα έγγραφα για την Αλ Κάιντα πριν την 11η Σεπτεμβρίου – «Μπορεί να ρίξει αεροπλάνο με εκρηκτικά σε πόλη»

Lead: Απόρρητα έγγραφα των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών, που είδαν πρόσφατα το φως της δημοσιότητας, αποκαλύπτουν ότι οι ΗΠΑ είχαν προειδοποιηθεί για ενδεχόμενη επίθεση της Αλ Κάιντα με αεροπλάνο πριν από την 11η Σεπτεμβρίου 2001. Σε ένα από τα έγγραφα αναφέρεται χαρακτηριστικά ότι ο Οσάμα μπιν Λάντεν «και οι σύμμαχοί του ετοιμάζονται για επιθέσεις στις ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένης και της πειρατείας σε αεροπλάνο».

Η αποκάλυψη των εγγράφων επαναφέρει στο προσκήνιο ένα από τα πιο κρίσιμα ερωτήματα της σύγχρονης ιστορίας: γνώριζαν οι αμερικανικές αρχές και, αν ναι, γιατί δεν κατάφεραν να αποτρέψουν τις επιθέσεις που στοίχισαν τη ζωή σε σχεδόν 3.000 ανθρώπους; Τα έγγραφα, τα οποία ήρθαν στη δημοσιότητα μετά από χρόνια διαβαθμισμένης απόκρυψης, δείχνουν ότι οι προειδοποιήσεις δεν ήταν αόριστες. Αντιθέτως, περιέγραφαν με ανησυχητική ακρίβεια το σενάριο της πειρατείας αεροσκάφους ως μέσου μαζικής επίθεσης. Το γεγονός ότι μια τέτοια πληροφορία ήταν διαθέσιμη σε υπηρεσίες όπως το FBI και η CIA, αλλά δεν οδήγησε σε συντονισμένη δράση, φωτίζει τις δομικές αδυναμίες του συστήματος πληροφοριών των ΗΠΑ εκείνης της περιόδου. Ο κατακερματισμός αρμοδιοτήτων, ο ανταγωνισμός μεταξύ υπηρεσιών και η αδυναμία σύνδεσης των «κουκκίδων» αποτελούν σταθερά σημεία κριτικής στην επίσημη έκθεση της Επιτροπής για την 11η Σεπτεμβρίου. Η νέα αυτή αποκάλυψη δεν αλλάζει απλώς την ιστορική αφήγηση· θέτει εκ νέου το ζήτημα της λογοδοσίας και της διαφάνειας στη λειτουργία των κρατικών μηχανισμών ασφαλείας.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Τα έγγραφα περιγράφουν ρητά το ενδεχόμενο κατάληψης αεροσκάφους από την Αλ Κάιντα, πολύ πριν από τις επιθέσεις του 2001.
• Οι προειδοποιήσεις φέρεται να έφτασαν σε ανώτατα επίπεδα των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών, χωρίς ωστόσο να ενεργοποιήσουν αποτελεσματικό μηχανισμό πρόληψης.
• Η δημοσιοποίηση των εγγράφων τροφοδοτεί νέες συζητήσεις για την ευθύνη της τότε κυβέρνησης Μπους και την ανάγκη μεταρρύθμισης των μυστικών υπηρεσιών.

Γιατί έχει σημασία: Πέρα από την ιστορική του αξία, το ζήτημα δεν είναι απλώς αρχειακό. Σε μια εποχή που οι απειλές ασφαλείας εξελίσσονται ραγδαία, η γνώση του τι γνώριζαν οι αρχές και πώς ενήργησαν –ή δεν ενήργησαν– αποτελεί κρίσιμο μάθημα. Η διαφάνεια στη λειτουργία των υπηρεσιών πληροφοριών και η λογοδοσία των κρατικών αξιωματούχων δεν είναι πολυτέλεια· είναι θεμέλιο της δημοκρατικής εποπτείας και της εμπιστοσύνης των πολιτών.