Σαν το ποντίκι που βρυχάται | Οικονομία στο LivePress.gr

Lead: Σε μια εποχή όπου η ελληνική οικονομία εμφανίζει εντυπωσιακούς ρυθμούς ανάπτυξης και τα δημοσιονομικά πλεονάσματα αποτελούν σχεδόν μόνιμο χαρακτηριστικό των ανακοινώσεων, μια αντίφαση έρχεται να ταράξει την εικόνα ευφορίας: το κράτος οφείλει στον ιδιωτικό τομέα περίπου 3,8 δισ. ευρώ, εκ των οποίων το 1 δισ. αφορά επιστροφές φόρων, όπως ΦΠΑ. Την ίδια στιγμή, η χώρα εμφανίζει θηριώδη αποθέματα ρευστότητας, δημιουργώντας ένα παράδοξο που θυμίζει το ποντίκι που βρυχάται — μεγάλη φωνή, μικρή ουσία στην πράξη.

Η ανάλυση των στοιχείων της Ναυτεμπορικής αποκαλύπτει ένα διαχρονικό πρόβλημα του ελληνικού Δημοσίου: την αδυναμία έγκαιρης εκπλήρωσης των υποχρεώσεών του προς τις επιχειρήσεις. Τα 3,8 δισ. ευρώ δεν είναι απλώς ένα λογιστικό μέγεθος· αντιπροσωπεύουν κεφάλαια που στερούνται από την πραγματική οικονομία, κεφάλαια που θα μπορούσαν να χρηματοδοτήσουν επενδύσεις, να στηρίξουν θέσεις εργασίας και να ενισχύσουν τη ρευστότητα μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Ιδιαίτερα προβληματική είναι η καθυστέρηση στις επιστροφές φόρων, καθώς ο ΦΠΑ αποτελεί για πολλές επιχειρήσεις κεφάλαιο κίνησης και όχι κέρδος. Όταν το κράτος κρατά παράνομα ή υπερβολικά παρατεταμένα αυτά τα ποσά, στην ουσία λειτουργεί ως άτυπος δανειστής χωρίς τόκο, μετακυλίοντας το κόστος στις επιχειρήσεις και, τελικά, στον καταναλωτή. Το παράδοξο γίνεται ακόμη πιο έντονο όταν συγκρίνει κανείς τα ταμειακά διαθέσιμα του Δημοσίου — που συχνά υπερβαίνουν τις ανάγκες του — με την επίμονη αδυναμία αποπληρωμής των ληξιπρόθεσμων οφειλών. Η γραφειοκρατία, οι πολύπλοκες διαδικασίες ελέγχου και η έλλειψη ψηφιακής ολοκλήρωσης στα λογιστήρια των εφοριών συντηρούν το φαινόμενο, παρά τις κατά καιρούς εξαγγελίες για επιτάχυνση των διαδικασιών.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Το συνολικό ύψος των ληξιπρόθεσμων οφειλών του κράτους προς τον ιδιωτικό τομέα ανέρχεται σε 3,8 δισ. ευρώ, με το 1 δισ. να αφορά επιστροφές φόρων όπως ο ΦΠΑ.
• Οι καθυστερήσεις στις επιστροφές φόρων λειτουργούν ως άτοκο δάνειο από τις επιχειρήσεις προς το Δημόσιο, επιβαρύνοντας τη ρευστότητά τους και αυξάνοντας το κόστος λειτουργίας τους.
• Παρά τα υψηλά ταμειακά διαθέσιμα, το κράτος δεν μεταφράζει τη δημοσιονομική του ευρωστία σε έγκαιρες πληρωμές, αποκαλύπτοντας διαρθρωτικές αδυναμίες στη διαχείριση των υποχρεώσεών του.

Γιατί έχει σημασία: Η αποπληρωμή των οφειλών προς τον ιδιωτικό τομέα δεν είναι ζήτημα τεχνικό ή λογιστικό· είναι ζήτημα οικονομικής λογικής και θεσμικής αξιοπιστίας. Όσο το κράτος καθυστερεί να επιστρέψει όσα δικαιούνται οι επιχειρήσεις, υπονομεύει την επιχειρηματικότητα, αποθαρρύνει τις επενδύσεις και διαιωνίζει μια σχέση καχυποψίας με την αγορά. Η εικόνα του «ποντικιού που βρυχάται» δεν είναι απλώς ρητορικό σχήμα· περιγράφει με ακρίβεια μια οικονομία που διαφημίζει τη δύναμή της αλλά διστάζει να εκπληρώσει τις πιο βασικές της υποχρεώσεις. Η ουσιαστική ανάπτυξη απαιτεί πρώτα από όλα συνέπεια και σεβασμό στους κανόνες της αγοράς.