Η Βρετανία πρέπει να δεσμευτεί πως θα επιστρέψει στην ΕΕ την επόμενη δεκαετία, λέει ο Τόνι Μπλερ

Lead: Ο Τόνι Μπλερ επιστρέφει στο προσκήνιο με μια τολμηρή πρόταση που αναδιατάσσει το πολιτικό τοπίο στη Βρετανία: η χώρα πρέπει να δεσμευτεί ότι θα επιστρέψει στην Ευρωπαϊκή Ένωση μέσα στην επόμενη δεκαετία. Μέσω έκθεσης του Ινστιτούτου Μπλερ, ο πρώην πρωθυπουργός ασκεί πίεση στον Κιρ Στάρμερ να εγκαταλείψει τις «κόκκινες γραμμές» του και να χαράξει μια στρατηγική επανασύνδεσης με τις Βρυξέλλες, την ώρα που οι απώλειες στις εξαγωγές προς την Ευρώπη αγγίζουν έως και 6,5 δισ. λίρες ετησίως.

Η παρέμβαση Μπλερ δεν είναι απλή πολιτική συμβουλή. Συνιστά μια δομική κριτική στη μετα-Brexit αρχιτεκτονική που επέλεξε το Λονδίνο, ακόμη και υπό την ηγεσία των Εργατικών. Ο Στάρμερ έχει επιμείνει σε μια στενή, τεχνοκρατική επαναδιαπραγμάτευση — κτηνιατρικές συμφωνίες, αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων, συνεργασία στην άμυνα — χωρίς επιστροφή στην τελωνειακή ένωση ή την ενιαία αγορά. Η έκθεση του Ινστιτούτου Μπλερ αντιτείνει ότι αυτή η προσέγγιση διαιωνίζει το κόστος χωρίς να αποδίδει ουσιαστικά οφέλη. Οι αριθμοί είναι αποκαλυπτικοί: οι βρετανικές εξαγωγές προς την ΕΕ παραμένουν κάτω από τα προ-Brexit επίπεδα, με τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις να πλήττονται δυσανάλογα από τη γραφειοκρατία. Παράλληλα, η πολιτική συγκυρία στη Βρετανία παραμένει εύθραυστη. Η κοινή γνώμη εμφανίζεται σταδιακά πιο ανοιχτή σε μια επανεξέταση της σχέσης με την ΕΕ, αλλά κανένα κόμμα δεν έχει τολμήσει να θέσει το ζήτημα σε δημοψήφισμα ή σε εκλογική αναμέτρηση. Ο Μπλερ, γνωστός για την ικανότητά του να διαβάζει μακροπρόθεσμες τάσεις, στοιχηματίζει ότι η επόμενη δεκαετία θα αναγκάσει τη βρετανική πολιτική τάξη να επανεξετάσει τις επιλογές της. Το ερώτημα, ωστόσο, παραμένει: μπορεί μια τέτοια δέσμευση να γίνει αποδεκτή από ένα εκλογικό σώμα που ψήφισε αποχώρηση μόλις πριν από μία δεκαετία;

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η έκθεση του Ινστιτούτου Μπλερ ζητά ρητά την εγκατάλειψη των «κόκκινων γραμμών» του Κιρ Στάρμερ, όπως η άρνηση επιστροφής στην τελωνειακή ένωση.
• Οι απώλειες στις βρετανικές εξαγωγές προς την Ευρώπη υπολογίζονται έως 6,5 δισ. λίρες ετησίως, με τις μικρότερες επιχειρήσεις να πλήττονται περισσότερο.
• Ο Τόνι Μπλερ προτείνει ουσιαστικά μια στρατηγική επανασύνδεσης με ορίζοντα δεκαετίας, θέτοντας το ζήτημα της επιστροφής στην ΕΕ ως μακροπρόθεσμο εθνικό στόχο.

Γιατί έχει σημασία: Η παρέμβαση Μπλερ δεν αφορά μόνο τη Βρετανία. Σηματοδοτεί την πρώτη σοβαρή, θεσμικά οργανωμένη προσπάθεια να τεθεί ξανά στο τραπέζι η ευρωπαϊκή προοπτική του Ηνωμένου Βασιλείου μετά το Brexit. Αν η πρόταση αυτή αποκτήσει πολιτική δυναμική, θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει τις σχέσεις Λονδίνου-Βρυξελλών, να επηρεάσει τις ευρωπαϊκές ισορροπίες και να ανοίξει ένα νέο κεφάλαιο στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση — ή να αποδειχθεί μια απομονωμένη φωνή σε ένα πολιτικό τοπίο που παραμένει βαθιά διχασμένο.