Νέα προεδρική θητεία στην Τουρκία σε πρόωρες εκλογές το 2028, αναμένεται να διεκδικήσει ο Ερντογάν

Lead: Σε μια κίνηση που αναμένεται να αναδιαμορφώσει το πολιτικό τοπίο της γειτονικής χώρας, τουρκικά μέσα ενημέρωσης μεταδίδουν πως ο Ταγίπ Ερντογάν εξετάζει το ενδεχόμενο πρόωρων προεδρικών εκλογών τον Απρίλιο του 2028, έναν μήνα νωρίτερα από την προγραμματισμένη ημερομηνία του Μαΐου. Την πληροφορία φέρεται να αποκάλυψε ανώτερος σύμβουλος του Τούρκου προέδρου, σύμφωνα με δημοσίευμα του Πρώτου Θέματος, πυροδοτώντας συζητήσεις για τους στρατηγικούς υπολογισμούς της Άγκυρας ενόψει της επόμενης εκλογικής αναμέτρησης.

Η αναφορά σε πρόωρες κάλπες δεν αποτελεί καινοφανές φαινόμενο στην τουρκική πολιτική σκηνή. Ο Ερντογάν έχει ιστορικά επιδείξει προτίμηση στον αιφνιδιασμό των αντιπάλων του, προκηρύσσοντας εκλογές σε χρόνους που θεωρεί ότι ευνοούν τη συμμαχία του. Το 2018 οι κάλπες στηθήκαν έναν χρόνο νωρίτερα, ενώ και το 2023 η αναμέτρηση διεξήχθη σε κλίμα έντονης πολωτικής αντιπαράθεσης. Η επιλογή του Απριλίου του 2028, αν επιβεβαιωθεί, θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως προσπάθεια αποφυγής της συμπλήρωσης της θητείας υπό συνθήκες αυξημένης οικονομικής πίεσης ή ως κίνηση εγκλωβισμού της αντιπολίτευσης σε διαδικασίες εσωτερικής ανασυγκρότησης.

Το κρίσιμο ερώτημα παραμένει αν ο ίδιος ο Ερντογάν θα είναι υποψήφιος. Βάσει του ισχύοντος Συντάγματος, η προεδρική θητεία περιορίζεται σε δύο πενταετείς περιόδους, ωστόσο νομικοί κύκλοι στην Τουρκία επισημαίνουν πως η ερμηνεία των μεταβατικών διατάξεων θα μπορούσε να του επιτρέψει εκ νέου υποψηφιότητα. Η αντιπολίτευση, από την πλευρά της, αναμένεται να αμφισβητήσει σθεναρά οποιαδήποτε τέτοια νομική ερμηνεία, μετατρέποντας το ζήτημα σε πεδίο θεσμικής σύγκρουσης.

Η οικονομική συγκυρία θα διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο. Ο πληθωρισμός, η υποτίμηση της λίρας και η πίεση στα εισοδήματα των νοικοκυριών αποτελούν διαρκείς προκλήσεις για την κυβέρνηση. Μια πρόωρη προσφυγή στις κάλπες θα μπορούσε να λειτουργήσει ως απόπειρα ανανέωσης της λαϊκής εντολής προτού οι συνέπειες της οικονομικής πολιτικής γίνουν ακόμη πιο αισθητές, ή αντιθέτως ως παραδοχή αδυναμίας διαχείρισης της καθημερινότητας.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Οι επόμενες προεδρικές εκλογές στην Τουρκία είναι θεσμικά προγραμματισμένες για τον Μάιο του 2028, αλλά συζητείται μετακίνησή τους τον Απρίλιο.
• Η πληροφορία προέρχεται από δηλώσεις ανώτερου συμβούλου του Ερντογάν σε τουρκικά μέσα, χωρίς επίσημη επιβεβαίωση από την προεδρία.
• Το Σύνταγμα της Τουρκίας θέτει όριο θητειών, αλλά η ερμηνεία του παραμένει αμφιλεγόμενη και ενδέχεται να οδηγήσει σε νομική αντιπαράθεση.

Γιατί έχει σημασία: Η Τουρκία αποτελεί κρίσιμο γεωπολιτικό παράγοντα για την Ελλάδα, την Ευρώπη και την ευρύτερη περιοχή. Οποιαδήποτε αλλαγή στο εκλογικό ημερολόγιο επηρεάζει τις διμερείς σχέσεις, τις ενεργειακές ισορροπίες και τη σταθερότητα στο Αιγαίο. Μια πρόωρη εκλογική αναμέτρηση θα μπορούσε να εντείνει τη ρητορική πόλωση και να μεταθέσει επικίνδυνα ζητήματα στο περιθώριο, την ώρα που η οικονομική πίεση και οι γεωπολιτικές προκλήσεις απαιτούν σταθερότητα, όχι παρατεταμένη προεκλογική αβεβαιότητα.