Πετρέλαιο: Το όριο που φοβίζει την Ελλάδα – Τι δείχνει το stress test του Προϋπολογισμού | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Η εκτίναξη της τιμής του Brent πάνω από τα επίπεδα που θεωρούνταν ασφαλή για την ελληνική οικονομία ενεργοποιεί συναγερμό στο οικονομικό επιτελείο. Το stress test του Προϋπολογισμού αποκαλύπτει ότι μια παρατεταμένη άνοδος του πετρελαίου δεν είναι απλώς ένα εξωτερικό σοκ – είναι ένας μηχανισμός που μπορεί να «ψαλιδίσει» την ανάπτυξη, να εκτροχιάσει τους δημοσιονομικούς στόχους και να μεταφέρει το κόστος στα νοικοκυριά.

Σύμφωνα με την ανάλυση που επικαλείται το Βήμα, κάθε αύξηση της τιμής του αργού κατά 10 δολάρια το βαρέλι λειτουργεί ως έμμεσος φόρος στην ελληνική οικονομία. Η Ελλάδα, ως καθαρός εισαγωγέας ενέργειας, απορροφά το σοκ μέσα από τρία κανάλια: το εμπορικό ισοζύγιο, τον πληθωρισμό και τα δημόσια έσοδα. Το πρώτο επιδεινώνεται άμεσα, καθώς αυξάνεται το κόστος εισαγωγών καυσίμων. Το δεύτερο πλήττει την κατανάλωση, ιδίως των πιο ευάλωτων νοικοκυριών, που δαπανούν δυσανάλογα μεγάλο μέρος του εισοδήματός τους σε μεταφορές και θέρμανση. Το τρίτο είναι πιο ύπουλο: η κυβέρνηση μπορεί βραχυπρόθεσμα να εισπράττει περισσότερο ΦΠΑ στα καύσιμα, αλλά ταυτόχρονα βλέπει την οικονομική δραστηριότητα να επιβραδύνεται, περιορίζοντας τα συνολικά φορολογικά έσοδα.

Το stress test του Προϋπολογισμού εξετάζει σενάρια στα οποία το Brent παραμένει για μήνες πάνω από ένα κρίσιμο όριο. Σε αυτή την περίπτωση, ο ρυθμός ανάπτυξης υποχωρεί αισθητά, ο πληθωρισμός επιστρέφει πεισματικά πάνω από τον στόχο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και ο δημοσιονομικός χώρος για παρεμβάσεις – όπως επιδοτήσεις στους λογαριασμούς ενέργειας – στενεύει επικίνδυνα. Το δίλημμα είναι γνωστό: στήριξη των νοικοκυριών τώρα ή διαφύλαξη της δημοσιονομικής σταθερότητας για αργότερα.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η Ελλάδα καλύπτει σχεδόν το σύνολο των αναγκών της σε πετρέλαιο μέσω εισαγωγών, γεγονός που καθιστά την οικονομία ιδιαίτερα ευάλωτη στις διακυμάνσεις της διεθνούς τιμής.
• Μια παρατεταμένη άνοδος του Brent μεταφράζεται σε ακριβότερα καύσιμα, αυξημένο κόστος μεταφοράς αγαθών και εν τέλει σε ανατίμηση βασικών προϊόντων στο ράφι.
• Το δημοσιονομικό περιθώριο για νέες επιδοτήσεις είναι περιορισμένο, καθώς οι κανόνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και οι δεσμεύσεις για πρωτογενή πλεονάσματα δεν επιτρέπουν ανεξέλεγκτες παροχές.

Γιατί έχει σημασία: Το πετρέλαιο δεν είναι απλώς ένα ακόμη εξωτερικό σοκ – είναι ο δείκτης που αποκαλύπτει πόσο ευάλωτη παραμένει η ελληνική οικονομία σε παράγοντες που δεν ελέγχει. Αν η τιμή του Brent εδραιωθεί σε υψηλά επίπεδα, η ανάπτυξη θα επιβραδυνθεί, ο Προϋπολογισμός θα δεχθεί πιέσεις και τα νοικοκυριά θα κληθούν να πληρώσουν το κόστος. Η διαχείριση αυτής της ισορροπίας είναι το πραγματικό στοίχημα της επόμενης περιόδου.