Ενεργοποιείται η Συμμαχία της Μέκκας: Τουρκία και Πακιστάν στέλνουν στρατιωτικές δυνάμεις στη Σαουδική Αραβία

Lead: Σε μια κίνηση που αναδιαμορφώνει τους συσχετισμούς ισχύος στη Μέση Ανατολή και τη Νότια Ασία, η Σαουδική Αραβία, η Τουρκία και το Πακιστάν προχωρούν στην ενεργοποίηση της λεγόμενης «Συμμαχίας της Μέκκας», συμφωνώντας στην ταχεία ανάπτυξη στρατιωτικών δυνάμεων στο έδαφος του βασιλείου. Η εξέλιξη σηματοδοτεί τη μετάβαση από τις διακηρύξεις προθέσεων στη λειτουργική εφαρμογή ενός αμυντικού άξονα που είχε συμφωνηθεί εδώ και χρόνια, αλλά παρέμενε σε μεγάλο βαθμό ανενεργός.

Η συμφωνία βασίζεται στο πρωτόκολλο συλλογικής άμυνας που υπεγράφη το 2016 μεταξύ του Ριάντ και της Άγκυρας, με το Ισλαμαμπάντ να προστίθεται σταδιακά στο σχήμα. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι τρεις χώρες συμφώνησαν σε επιχειρησιακό σχεδιασμό για την ανάπτυξη συμφωνημένων μονάδων, την από κοινού χρήση βάσεων και την ανταλλαγή πληροφοριών. Η κίνηση ερμηνεύεται ως απάντηση στην αυξανόμενη αστάθεια στην Ερυθρά Θάλασσα, στις πιέσεις από τους Χούθι της Υεμένης και στην ανάγκη θωράκισης κρίσιμων ενεργειακών υποδομών. Παράλληλα, αναδεικνύει τη σταδιακή απομάκρυνση της Σαουδικής Αραβίας από την αποκλειστική εξάρτηση στην αμερικανική ομπρέλα ασφαλείας, αναζητώντας εναλλακτικούς εταίρους με περιφερειακή εμβέλεια. Για την Τουρκία, η ανάπτυξη προσφέρει προβολή ισχύος στον Κόλπο και ενίσχυση του ρόλου της ως περιφερειακής δύναμης, ενώ για το Πακιστάν συνιστά διπλωματικό κέρδος και οικονομικό αντίβαρο μέσω πιθανών επενδύσεων. Ωστόσο, εγείρονται ερωτήματα για τη συμβατότητα της συμμαχίας με υφιστάμενες δομές όπως ο Συνασπισμός κατά του ISIS και για τον βαθμό σύγκλισης των τριών χωρών σε ζητήματα όπως το Κατάρ, το Ιράν και το Αφγανιστάν.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η «Συμμαχία της Μέκκας» δεν αποτελεί τυπική στρατιωτική συμμαχία τύπου ΝΑΤΟ, αλλά ένα πλαίσιο συνεργασίας με άρθρο συλλογικής άμυνας που ενεργοποιείται κατά περίπτωση.
• Η ανάπτυξη δυνάμεων αναμένεται να περιλαμβάνει εκπαιδευτές, μονάδες ειδικών επιχειρήσεων και προσωπικό υποστήριξης, με έμφαση στην προστασία πετρελαϊκών εγκαταστάσεων και θαλάσσιων οδών.
• Η κίνηση ενδέχεται να προκαλέσει αντιδράσεις από το Ιράν, το οποίο βλέπει την ενίσχυση του σουνιτικού άξονα ως άμεση απειλή στα συμφέροντά του στην περιοχή.

Γιατί έχει σημασία: Η ενεργοποίηση της Συμμαχίας της Μέκκας δεν είναι απλώς μια ακόμη στρατιωτική συμφωνία. Σηματοδοτεί τη μετάβαση σε μια πολυπολική αρχιτεκτονική ασφαλείας στη Μέση Ανατολή, όπου παραδοσιακές συμμαχίες επαναδιαπραγματεύονται και νέοι πόλοι ισχύος αναδύονται. Για την Ελλάδα και την Κύπρο, η εξέλιξη παρακολουθείται στενά, καθώς η ενίσχυση του τουρκικού ρόλου στον Κόλπο μπορεί να επηρεάσει τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο. Το επόμενο διάστημα θα δείξει αν η συμμαχία θα αποκτήσει επιχειρησιακή υπόσταση ή θα παραμείνει ένα ακόμη σχήμα περιορισμένης εμβέλειας.