Γεραπετρίτης: Ζούμε σε εποχή μεγάλων γεωπολιτικών αλλαγών και υποχώρησης του Διεθνούς Δικαίου

Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, μιλώντας στο Τορόντο, έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για τη συρρίκνωση του Διεθνούς Δικαίου, χαρακτηρίζοντας τα τελευταία τρία χρόνια γεωπολιτικά καταστροφικά και υπογραμμίζοντας ότι η Ελλάδα καλείται να θωρακίσει τα συμφέροντά της σε ένα ραγδαία μεταβαλλόμενο περιβάλλον.

Η τοποθέτηση του κ. Γεραπετρίτη δεν αποτελεί απλή ρητορική άσκηση. Σκιαγραφεί μια πραγματικότητα όπου οι κανόνες που επί δεκαετίες ρύθμιζαν τις διεθνείς σχέσεις υποχωρούν μπροστά στη λογική της ισχύος. Ο υπουργός Εξωτερικών περιέγραψε μια τριετία που σημαδεύτηκε από πολέμους, ενεργειακή ανασφάλεια και ανατροπή ισορροπιών, με το διεθνές σύστημα να δοκιμάζεται σε πολλαπλά μέτωπα ταυτόχρονα. Στο πλαίσιο αυτό, η Ελλάδα — χώρα με εκτεταμένα θαλάσσια σύνορα, ενεργειακούς διαδρόμους και ευαίσθητη γεωγραφική θέση στα σύνορα Ευρώπης, Μέσης Ανατολής και Βαλκανίων — δεν μπορεί να επαναπαυθεί στη βεβαιότητα ότι το Διεθνές Δίκαιο θα λειτουργήσει αυτόματα προς όφελός της.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η αναφορά στη θέση της χώρας ως μη μόνιμου μέλους του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Πρόκειται για μια θέση που προσφέρει βήμα, αλλά όχι βέτο. Δίνει τη δυνατότητα στην Αθήνα να αναδεικνύει ζητήματα όπως η κυπριακή διένεξη, οι τουρκικές προκλήσεις στο Αιγαίο και η ανάγκη σεβασμού του δικαίου της θάλασσας, χωρίς όμως να εγγυάται την υιοθέτηση των θέσεών της. Η διπλωματία, επομένως, οφείλει να στηρίζεται σε συμμαχίες, σε στρατηγικές εταιρικές σχέσεις και στην ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος, παράλληλα με την προσήλωση στις αρχές του Καταστατικού Χάρτη.

Η επισήμανση ότι ζούμε σε εποχή «μεγάλων γεωπολιτικών αλλαγών» λειτουργεί ως προειδοποίηση προς το εσωτερικό ακροατήριο: η εξωτερική πολιτική δεν μπορεί να είναι ευκαιριακή ή επικοινωνιακή. Απαιτεί μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, θεσμική συνέχεια και ευρύτερη εθνική συναίνεση. Σε ένα περιβάλλον όπου οι μεγάλες δυνάμεις επαναδιαπραγματεύονται τις σφαίρες επιρροής τους, η Ελλάδα οφείλει να είναι παρούσα σε κάθε τραπέζι, από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ έως τις περιφερειακές συμμαχίες στην Ανατολική Μεσόγειο.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Ο Γιώργος Γεραπετρίτης χαρακτήρισε τα τελευταία τρία χρόνια «γεωπολιτικά καταστροφικά», επισημαίνοντας την υποχώρηση του Διεθνούς Δικαίου.
• Η Ελλάδα μετέχει ως μη μόνιμο μέλος στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, γεγονός που της δίνει βήμα αλλά όχι δικαίωμα βέτο.
• Η ομιλία έγινε στο Τορόντο, στο πλαίσιο της προσπάθειας ενίσχυσης της ελληνικής διπλωματικής παρουσίας στη Βόρεια Αμερική.

Γιατί έχει σημασία: Η δήλωση του υπουργού Εξωτερικών δεν αφορά μόνο τους διπλωματικούς κύκλους. Αγγίζει την καθημερινή ασφάλεια της χώρας, την οικονομική της σταθερότητα και τη θέση της στην Ευρώπη. Όταν το Διεθνές Δίκαιο υποχωρεί, η ισχύς και οι συμμαχίες αποκτούν μεγαλύτερο βάρος. Η Ελλάδα καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην αρχή και στο συμφέρον, χωρίς να χάσει ούτε το ένα ούτε το άλλο.