Επίδομα θέρμανσης: Ένας βαρύς χειμώνας μπορεί να ανατρέψει τον σχεδιασμό των 225 εκατ. ευρώ

Lead: Ο φετινός χειμώνας μπορεί να αποδειχθεί ακριβότερος από ό,τι προέβλεπε ο σχεδιασμός του υπουργείου Οικονομικών για το επίδομα θέρμανσης, καθώς το παρατεταμένο κρύο και οι χαμηλές θερμοκρασίες που επικρατούν σε μεγάλο μέρος της χώρας αυξάνουν την κατανάλωση πετρελαίου και φυσικού αερίου, πιέζοντας παράλληλα τόσο τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς όσο και τον κρατικό κορβανά. Το πακέτο των 225 εκατομμυρίων ευρώ που έχει δεσμευθεί για τη φετινή χρονιά ενδέχεται να μην επαρκέσει εάν οι ανάγκες των νοικοκυριών ξεπεράσουν τις αρχικές εκτιμήσεις, θέτοντας ζήτημα αναπροσαρμογής των κονδυλίων ή ακόμη και πρόσθετης χρηματοδότησης.

Το ζήτημα δεν είναι απλώς διαχειριστικό. Η επιδότηση θέρμανσης λειτουργεί ως ανάχωμα στην ενεργειακή φτώχεια, η οποία πλήττει κυρίως χαμηλόμισθους, συνταξιούχους και οικογένειες με παιδιά σε ορεινές και βόρειες περιοχές της χώρας. Όταν το κρύο επιμένει, η κατανάλωση αυξάνεται, οι δεξαμενές αδειάζουν ταχύτερα και τα νοικοκυριά αναγκάζονται να προχωρήσουν σε δεύτερη ή και τρίτη παραγγελία καυσίμου μέσα στην ίδια σεζόν. Κάθε επιπλέον γέμισμα μεταφράζεται σε επιπλέον επιδοτούμενη ποσότητα, άρα και σε μεγαλύτερη επιβάρυνση για τον προϋπολογισμό του μέτρου. Παράλληλα, οι τιμές των καυσίμων παραμένουν σε υψηλά επίπεδα σε σχέση με τα προ κρίσης δεδομένα, γεγονός που καθιστά την όποια υπέρβαση ακόμη πιο επώδυνη για τα ευάλωτα στρώματα.

Η κυβέρνηση έχει επιλέξει μια στρατηγική σταδιακών εκταμιεύσεων, ώστε να διατηρήσει δημοσιονομικό περιθώριο και να αποφύγει υπερβολικές δεσμεύσεις πριν ολοκληρωθεί η χειμερινή περίοδος. Ωστόσο, η εμπειρία προηγούμενων ετών δείχνει ότι οι ανάγκες συχνά υπερβαίνουν τις προβλέψεις, ιδίως όταν επικρατούν ακραία καιρικά φαινόμενα. Το ερώτημα που τίθεται πλέον είναι κατά πόσο το ταμείο των 225 εκατομμυρίων ευρώ μπορεί να καλύψει έναν «βαρύ» χειμώνα χωρίς να χρειαστεί ανακατανομή πόρων από άλλα προγράμματα στήριξης.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Το συνολικό κονδύλιο για το φετινό επίδομα θέρμανσης ανέρχεται σε 225 εκατομμύρια ευρώ, ποσό που υπολογίστηκε με βάση μέσες καιρικές συνθήκες και τυπικές καταναλώσεις.
• Η παρατεταμένη κακοκαιρία αυξάνει τις ποσότητες καυσίμου που καταναλώνουν τα νοικοκυριά, άρα και το ύψος των επιδοτήσεων που καλούνται να καταβάλουν οι αρμόδιες υπηρεσίες.
• Τυχόν υπέρβαση του προϋπολογισμού θα απαιτήσει είτε πρόσθετη χρηματοδότηση είτε ανακατανομή πόρων, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τη δημοσιονομική ισορροπία.

Γιατί έχει σημασία: Το επίδομα θέρμανσης δεν είναι απλώς μια παροχή· είναι εργαλείο κοινωνικής συνοχής και προστασίας των πιο ευάλωτων από το κόστος ενέργειας. Εάν ο σχεδιασμός των 225 εκατομμυρίων ευρώ αποδειχθεί ανεπαρκής, οι συνέπειες θα γίνουν αισθητές στα νοικοκυριά που θα κληθούν να επιλέξουν ανάμεσα στη θέρμανση και σε άλλες βασικές ανάγκες. Η πολιτεία οφείλει να παρακολουθεί στενά την εξέλιξη της κατανάλωσης και να είναι έτοιμη να παρέμβει έγκαιρα, ώστε κανένας πολίτης να μην μείνει στο κρύο εξαιτίας λογιστικών προβλέψεων.