Ούινστον Τσώρτσιλ: Οι μαθητευόμενοι μάγοι και το μεγάλο ερώτημα | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Θα μπορούσε άραγε σήμερα να κυβερνήσει ο Ούινστον Τσώρτσιλ; Το ερώτημα, που θέτει δημοσίευμα της εφημερίδας «Τα Νέα» με αφορμή τους «μαθητευόμενους μάγους» της πολιτικής, δεν είναι ρητορικό. Είναι ένα καθρέφτης μέσα στον οποίο κοιτάζεται η σύγχρονη δημοκρατία και ανακαλύπτει πόσο έχει αλλάξει ο τρόπος με τον οποίο ασκείται η εξουσία, επικοινωνείται η πολιτική και αξιολογείται η ηγεσία.

Ο Τσώρτσιλ υπήρξε προϊόν ενός κόσμου όπου η πολιτική ήταν τέχνη του λόγου, της διαίσθησης και της διαπροσωπικής πειθούς. Κυβέρνησε σε εποχή κρίσης, όταν οι αποφάσεις λαμβάνονταν κεκλεισμένων των θυρών και η ενημέρωση ήταν προνόμιο των λίγων. Σήμερα, η εξουσία ασκείται μέσα σε ένα περιβάλλον διαρκούς διαφάνειας, άμεσης ενημέρωσης και αδιάκοπης κριτικής. Ένας ηγέτης με το ύφος, την ειρωνεία και τις αμφιλεγόμενες θέσεις του Τσώρτσιλ θα δοκιμαζόταν σκληρά από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τα οποία δεν συγχωρούν αποκλίσεις από την κυρίαρχη ηθική της στιγμής. Οι «μαθητευόμενοι μάγοι» της σημερινής πολιτικής σκηνής, όπως τους αποκαλεί το δημοσίευμα, μαθαίνουν να επιβιώνουν όχι μέσα από την ουσία αλλά μέσα από τη διαχείριση της εικόνας. Η ικανότητα να πείθεις δεν αρκεί πλέον· απαιτείται η ικανότητα να μην προκαλείς, να μην παρεκκλίνεις, να μην θυμώνεις. Ο Τσώρτσιλ, όμως, ήταν όλα αυτά μαζί. Ήταν ο άνθρωπος που μπορούσε να εμπνεύσει αλλά και να διχάσει, να οδηγήσει αλλά και να απομονωθεί. Το ερώτημα, επομένως, δεν αφορά μόνο τον ίδιο, αλλά το κατά πόσο οι σύγχρονες δημοκρατίες αντέχουν προσωπικότητες που δεν συμμορφώνονται με τους κανόνες της επικοινωνιακής ορθότητας.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Ο Τσώρτσιλ κυβέρνησε σε συνθήκες πολέμου, όπου η ταχύτητα και η μυστικότητα των αποφάσεων ήταν κρίσιμες, κάτι που δύσκολα θα λειτουργούσε στη σημερινή εποχή της άμεσης δημοσιοποίησης.
• Η πολιτική του κληρονομιά είναι αμφιλεγόμενη, με έντονη κριτική για αποικιακές και ρατσιστικές αντιλήψεις, γεγονός που θα τον καθιστούσε ευάλωτο στη σύγχρονη δημόσια συζήτηση.
• Το σύγχρονο πολιτικό σύστημα ευνοεί ηγέτες που διαχειρίζονται την εικόνα τους με συνέπεια, ενώ ο Τσώρτσιλ ήταν γνωστός για την απροβλεψιμότητα και τις παρορμητικές του επιλογές.

Γιατί έχει σημασία: Η συζήτηση για το αν ο Τσώρτσιλ θα μπορούσε να κυβερνήσει σήμερα δεν είναι άσκηση νοσταλγίας. Είναι ένα τεστ αντοχής για τη δημοκρατία μας. Αν οι σύγχρονες κοινωνίες αποκλείουν εκ των προτέρων προσωπικότητες που δεν υπακούουν στους άγραφους κανόνες της επικοινωνιακής ομαλότητας, τότε ίσως χάνουν την ικανότητα να αναγνωρίζουν την ηγεσία όταν αυτή είναι απαραίτητη. Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι αν ο Τσώρτσιλ θα τα κατάφερνε σήμερα, αλλά αν εμείς θα του δίναμε την ευκαιρία.