Ιράν: «Δεν θα φύγει ούτε γραμμάριο εμπλουτισμένου ουρανίου από τη χώρα» – Οι όροι για διάλογο με τις ΗΠΑ

Lead: Η Τεχεράνη επαναφέρει στο τραπέζι τη σκληρή γραμμή της στο πυρηνικό ζήτημα, καθώς ο επικεφαλής του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν, Μοχσέν Ρεζάι, δήλωσε ότι «δεν θα φύγει ούτε γραμμάριο εμπλουτισμένου ουρανίου από τη χώρα». Η δήλωση έρχεται σε μια περίοδο όπου οι ΗΠΑ πιέζουν για νέο κύκλο διαπραγματεύσεων, θέτοντας όμως ως προϋπόθεση την απομάκρυνση των πυρηνικών αποθεμάτων — ένα αίτημα που η ιρανική πλευρά απορρίπτει κατηγορηματικά.

Η θέση του Ιράν δεν αποτελεί απλώς διαπραγματευτική τακτική. Το εμπλουτισμένο ουράνιο λειτουργεί ως το βασικό διαπραγματευτικό του «χαρτί» και ταυτόχρονα ως εγγύηση της τεχνολογικής του αυτονομίας. Από την αποχώρηση των ΗΠΑ από τη συμφωνία του 2015 (JCPOA) και την επαναφορά των κυρώσεων, η Τεχεράνη έχει σταδιακά αυξήσει και τα επίπεδα εμπλουτισμού και τα αποθέματά της, επιδιώκοντας να δημιουργήσει τετελεσμένα που θα της εξασφαλίσουν ισχυρότερη θέση σε οποιαδήποτε μελλοντική συμφωνία. Η απομάκρυνση του ουρανίου θα σήμαινε, από την ιρανική οπτική, την εκχώρηση του μοναδικού μέσου πίεσης χωρίς αντάλλαγμα.

Παράλληλα, η ηγεσία της χώρας φαίνεται να θέτει συγκεκριμένους όρους για διάλογο με την Ουάσιγκτον: άρση των κυρώσεων, αναγνώριση του δικαιώματος στην ειρηνική χρήση της πυρηνικής ενέργειας και εγγυήσεις ότι δεν θα υπάρξει νέα μονομερής αποχώρηση από μια συμφωνία. Πρόκειται για όρους που η αμερικανική πλευρά δύσκολα μπορεί να αποδεχθεί στο σύνολό τους, ιδίως σε προεκλογική περίοδο. Το αποτέλεσμα είναι ένα αδιέξοδο με χαρακτηριστικά παρατεταμένης αντιπαράθεσης, όπου καμία πλευρά δεν επιθυμεί να φανεί ότι υποχωρεί πρώτη.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Το Ιράν συνδέει ρητά την όποια συζήτηση για τα πυρηνικά αποθέματά του με την άρση των κυρώσεων και την παροχή διεθνών εγγυήσεων.
• Η δήλωση Ρεζάι ενισχύει την εικόνα εσωτερικής συνοχής της ιρανικής ηγεσίας απέναντι στην αμερικανική πίεση, λίγο μετά την ανάληψη καθηκόντων από τη νέα κυβέρνηση.
• Οι ΗΠΑ επιμένουν στην απομάκρυνση των αποθεμάτων ως μέτρο οικοδόμησης εμπιστοσύνης, γεγονός που καθιστά δύσκολη την έναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων βραχυπρόθεσμα.

Γιατί έχει σημασία: Η κόντρα για το εμπλουτισμένο ουράνιο δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια — είναι το σύμβολο της ευρύτερης μάχης για την ισορροπία ισχύος στον Κόλπο. Όσο η Τεχεράνη αρνείται να παραδώσει τα αποθέματά της και η Ουάσιγκτον επιμένει σε αυτό ως προϋπόθεση, ο διάλογος θα παραμένει εγκλωβισμένος σε δηλώσεις και όχι σε συμφωνίες. Για την περιοχή, αυτό σημαίνει διατήρηση της αβεβαιότητας και συνεχή ρίσκα κλιμάκωσης.