Ερώτηση ευρωβουλευτών του ΠΑΣΟΚ για τις δηλώσεις φον ντερ Λάιεν περί «μακεδονικής κουλτούραε», κατά την επίσκεψή της στα Σκόπια

Lead: Έντονη πολιτική αντιπαράθεση προκάλεσαν οι δηλώσεις της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, περί «μακεδονικής κουλτούρας» κατά την πρόσφατη επίσκεψή της στα Σκόπια, με ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής να καταθέτουν σχετική ερώτηση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ζητώντας διευκρινίσεις για το περιεχόμενο και τις προθέσεις της δήλωσης.

Το ζήτημα αγγίζει ένα εξαιρετικά ευαίσθητο σημείο της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής και των ελληνο-βορειομακεδονικών σχέσεων, καθώς η αναφορά σε «μακεδονική κουλτούρα» από το ανώτατο θεσμικό όργανο της Ευρωπαϊκής Ένωσης εγείρει ερωτήματα ως προς τη συμβατότητά της με το πνεύμα και το γράμμα της Συμφωνίας των Πρεσπών. Η συμφωνία του 2018, η οποία επέλυσε τη μακροχρόνια ονοματολογική διαφορά, ορίζει σαφώς τη χρήση του όρου «Μακεδονία» και των παραγώγων του, αποκλείοντας ερμηνείες που θα μπορούσαν να υποδηλώσουν εδαφικές ή πολιτισμικές διεκδικήσεις εις βάρος της ελληνικής Μακεδονίας. Ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ, με την ερώτησή τους, επιδιώκουν να διαπιστώσουν εάν η Επιτροπή υιοθετεί μια θέση που ενδεχομένως νομιμοποιεί αλυτρωτικές αφηγήσεις ή εάν πρόκειται για ατυχή διατύπωση χωρίς πολιτικό υπόβαθρο. Η απάντηση της Κομισιόν αναμένεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς θα καθορίσει εν πολλοίς το πλαίσιο της ευρωπαϊκής στάσης απέναντι στα Δυτικά Βαλκάνια και θα δοκιμάσει την αξιοπιστία της ΕΕ ως εγγυητή συμφωνιών που η ίδια έχει στηρίξει. Παράλληλα, η κίνηση των ευρωβουλευτών καταδεικνύει την ανάγκη διαρκούς επαγρύπνησης για την τήρηση των συμφωνηθέντων, ιδίως σε μια περίοδο όπου τα Βαλκάνια βρίσκονται στο επίκεντρο των γεωπολιτικών ανταγωνισμών και η ευρωπαϊκή προοπτική της Βόρειας Μακεδονίας παραμένει ανοιχτή αλλά αβέβαιη.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η ερώτηση κατατέθηκε από ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με αφορμή δηλώσεις της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στα Σκόπια.
• Η αναφορά σε «μακεδονική κουλτούρα» εγείρει ζητήματα συμβατότητας με τη Συμφωνία των Πρεσπών και τις δεσμεύσεις της Βόρειας Μακεδονίας έναντι της Ελλάδας.
• Η απάντηση της Κομισιόν θα κρίνει εάν πρόκειται για μεμονωμένο ολίσθημα ή για ευρύτερη πολιτική στάση της ΕΕ απέναντι στο ζήτημα της ταυτότητας και της ονομασίας.

Γιατί έχει σημασία: Η υπόθεση υπερβαίνει τα όρια μιας απλής διπλωματικής αβρότητας. Αποτελεί τεστ για την προσήλωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις αρχές της καλής γειτονίας και της τήρησης των διεθνών συμφωνιών, ενώ ταυτόχρονα αναδεικνύει την ανάγκη η Αθήνα να παραμένει σε εγρήγορση, διασφαλίζοντας ότι οι ερμηνείες ιστορικών και πολιτισμικών όρων δεν θα μετατρέπονται σε εργαλεία πολιτικής πίεσης ή αναθεωρητισμού στα Βαλκάνια.