«Η δίκη είναι πολιτική, η Περιφέρεια Θεσσαλίας δεν είχε καμία αρμοδιότητα» λέει ο Αγοραστός για την παραπομπή του στο Ειδικό Δικαστήριο για τα Τέμπη

Lead: Την ώρα που η δικαστική διερεύνηση της τραγωδίας στα Τέμπη μπαίνει σε νέα φάση, ο πρώην περιφερειάρχης Θεσσαλίας Κώστας Αγοραστός απαντά στην παραπομπή του στο Ειδικό Δικαστήριο με ένα διπλό επιχείρημα: ότι η δίκη έχει πολιτικά χαρακτηριστικά και ότι η Περιφέρεια ουδέποτε είχε επιχειρησιακή ή συντονιστική αρμοδιότητα στο σιδηροδρομικό δίκτυο. Η δήλωσή του επαναφέρει στο προσκήνιο το κρίσιμο ερώτημα της κατανομής ευθυνών μεταξύ κράτους, αυτοδιοίκησης και διαχειριστή υποδομής.

Ο κ. Αγοραστός, μιλώντας για την παραπομπή του, υποστήριξε ότι ο ρόλος της Περιφέρειας ήταν «υποστηρικτικός και μόνο, όχι επιχειρησιακός, όχι συντονιστικός». Πρόκειται για νομικά και πολιτικά φορτισμένη τοποθέτηση, καθώς το Ειδικό Δικαστήριο συγκροτείται για την εκδίκαση αδικημάτων υπουργών και υφυπουργών, όχι αιρετών περιφερειακών αρχών. Η επίκληση του «πολιτικού» χαρακτήρα της δίκης λειτουργεί ως προδικασία υπεράσπισης: μεταφέρει τη συζήτηση από το πεδίο της ατομικής ευθύνης σε αυτό της πολιτικής αντιπαράθεσης, όπου τα όρια της αρμοδιότητας γίνονται πιο ρευστά και ερμηνεύσιμα.

Το βασικό νομικό διακύβευμα είναι αν η Περιφέρεια είχε θεσμική υποχρέωση παρέμβασης σε ζητήματα ασφάλειας σιδηροδρομικών διαβάσεων, συντήρησης υποδομών ή συντονισμού φορέων σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. Κατά τον πρώην περιφερειάρχη, τέτοια υποχρέωση δεν υπήρχε, καθώς οι αρμοδιότητες ανήκουν στον διαχειριστή του δικτύου και στην κεντρική διοίκηση. Ωστόσο, η συζήτηση για το αν η αυτοδιοίκηση όφειλε να ασκήσει έλεγχο ή να θέσει ζητήματα ασφάλειας παραμένει ανοιχτή, ειδικά μετά τις αποκαλύψεις για τις συνθήκες λειτουργίας της σιδηροδρομικής γραμμής.

Η στρατηγική της υπεράσπισης βασίζεται σε τρεις άξονες: την απουσία θεσμικής αρμοδιότητας, τον υποστηρικτικό ρόλο της Περιφέρειας και την ανάδειξη της δίκης ως πολιτικής διαδικασίας. Το κατά πόσο αυτά τα επιχειρήματα θα σταθούν ενώπιον της δικαιοσύνης εξαρτάται από τα στοιχεία του φακέλου και από το πώς θα ερμηνευθεί το πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της τοπικής αυτοδιοίκησης σε υποδομές εθνικής εμβέλειας.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Ο Κώστας Αγοραστός χαρακτηρίζει τη δίκη πολιτική και αρνείται κάθε επιχειρησιακή ή συντονιστική αρμοδιότητα της Περιφέρειας Θεσσαλίας στο σιδηροδρομικό δυστύχημα.
• Η παραπομπή στο Ειδικό Δικαστήριο αφορά αδικήματα που σχετίζονται με τα Τέμπη, με το ζήτημα της αρμοδιότητας να αποτελεί κεντρικό νομικό διακύβευμα.
• Η υπεράσπιση επικεντρώνεται στον υποστηρικτικό ρόλο της Περιφέρειας, ενώ η συζήτηση για τις ευθύνες της αυτοδιοίκησης παραμένει ανοιχτή.

Γιατί έχει σημασία: Η υπόθεση των Τεμπών δεν αφορά μόνο τα πρόσωπα που παραπέμπονται, αλλά και το ευρύτερο σύστημα κατανομής ευθυνών για την ασφάλεια των μεταφορών. Αν η Περιφέρεια δεν είχε καμία αρμοδιότητα, τότε το ερώτημα μετατοπίζεται στους φορείς που την είχαν και δεν την άσκησαν. Αν όμως η αυτοδιοίκηση όφειλε να παρέμβει, τότε ανοίγει ένα προηγούμενο για τον ρόλο της σε εθνικές υποδομές. Σε κάθε περίπτωση, η δίκη θα κριθεί στα στοιχεία, όχι στις πολιτικές ερμηνείες της.