PISA 2025: Σχεδόν 1 στους 2 Έλληνες μαθητές δυσκολεύεται στην κατανόηση κειμένου και στο να κάνει απλές πράξεις

Lead: Αποκαλυπτικά είναι τα αποτελέσματα της έρευνας PISA 2025, που δόθηκαν στη δημοσιότητα σήμερα, Τρίτη 8 Σεπτεμβρίου 2026, για τις επιδόσεις των Ελλήνων μαθητών. Σχεδόν ένας στους δύο μαθητές στην Ελλάδα εμφανίζεται να δυσκολεύεται σοβαρά στην κατανόηση κειμένου, ενώ παράλληλα καταγράφεται σημαντική υστέρηση και στην εκτέλεση απλών αριθμητικών πράξεων, θέτοντας εκ νέου στο επίκεντρο το ζήτημα της ποιότητας του εκπαιδευτικού συστήματος της χώρας.

Η φετινή έρευνα του ΟΟΣΑ, η οποία πραγματοποιήθηκε σε μαθητές ηλικίας 15 ετών σε δεκάδες χώρες, αποτυπώνει μια ιδιαίτερα ανησυχητική εικόνα για την ελληνική εκπαίδευση. Τα δεδομένα δείχνουν ότι ένα πολύ μεγάλο ποσοστό της τάξης, που προσεγγίζει το 45%, δεν φτάνει στο βασικό επίπεδο επάρκειας στην αναγνωστική κατανόηση. Αυτό σημαίνει ότι οι μαθητές αυτοί δεν μπορούν να εντοπίσουν την κεντρική ιδέα ενός κειμένου, να εξάγουν συμπεράσματα ή να αξιολογήσουν πληροφορίες, δεξιότητες απαραίτητες τόσο για την ακαδημαϊκή τους πορεία όσο και για την καθημερινή τους ζωή. Παράλληλα, η δυσκολία εκτείνεται και στα μαθηματικά, όπου ένα σημαντικό ποσοστό μαθητών αδυνατεί να εκτελέσει βασικές πράξεις και να εφαρμόσει απλούς μαθηματικούς συλλογισμούς σε πρακτικά προβλήματα.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τα αποτελέσματα αυτά δεν αποτελούν έκπληξη, αλλά το επιστέγασμα χρόνιων παθογενειών. Η υποχρηματοδότηση της παιδείας, η έλλειψη σύγχρονων διδακτικών μεθόδων, η υποβάθμιση του ρόλου του εκπαιδευτικού αλλά και η ευρύτερη κοινωνική κρίση αξιών φαίνεται να αποτυπώνονται με τον πιο μελανό τρόπο στις επιδόσεις των παιδιών. Η σύγκριση με τον μέσο όρο των χωρών του ΟΟΣΑ καθιστά ακόμη πιο εμφανές το χάσμα, το οποίο διευρύνεται διαχρονικά, παρά τις κατά καιρούς εξαγγελίες για μεταρρυθμίσεις. Η πανδημία και η επακόλουθη τηλεκπαίδευση λειτούργησαν ως επιταχυντής της υστέρησης, ωστόσο η βασική αιτία εντοπίζεται στην απουσία ενός μακρόπνοου και συνεκτικού εκπαιδευτικού σχεδιασμού.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η ελληνική επίδοση στην κατανόηση κειμένου και στα μαθηματικά υπολείπεται σημαντικά του μέσου όρου του ΟΟΣΑ, με σχεδόν 1 στους 2 μαθητές να βρίσκεται κάτω από το βασικό επίπεδο δεξιοτήτων.
• Η έρευνα αναδεικνύει τη συστηματική αποτυχία του εκπαιδευτικού συστήματος να καλλιεργήσει κριτική σκέψη και βασικές γνώσεις, επιρρίπτοντας ευθύνες σε χρόνιες παθογένειες που δεν αντιμετωπίστηκαν ποτέ ουσιαστικά.
• Οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στο σχολείο· η έλλειψη βασικών δεξιοτήτων γραμματισμού και αριθμητισμού θέτει σε κίνδυνο την επαγγελματική αποκατάσταση και την κοινωνική ένταξη των νέων, εντείνοντας τον κίνδυνο ανεργίας και κοινωνικού αποκλεισμού.

Γιατί έχει σημασία: Η εικόνα που παρουσιάζουν τα αποτελέσματα της PISA 2025 δεν είναι απλώς μια στατιστική αποτύπωση, αλλά μια ηχηρή προειδοποίηση για το μέλλον της χώρας. Μια γενιά που δεν μπορεί να κατανοήσει ένα κείμενο ή να λύσει μια απλή πράξη, είναι μια γενιά που δεν θα μπορέσει να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις μιας σύγχρονης, παραγωγικής και δημοκρατικής κοινωνίας. Η αντιμετώπιση του προβλήματος απαιτεί εθνική συναίνεση, άμεση και στοχευμένη χρηματοδότηση, επιμόρφωση των εκπαιδευτικών και ριζικό επανασχεδιασμό της διδακτικής προσέγγισης, με έμφαση στην ουσία και όχι στην αποστήθιση. Το ερώτημα δεν είναι πλέον αν πρέπει να αλλάξουμε το εκπαιδευτικό μας σύστημα, αλλά αν έχουμε την πολυτέλεια να μην το κάνουμε άμεσα.