Εργασιακά δικαιώματα σε κατάσταση… λίμπο – Διαδηλώσεις στις Βρυξέλλες | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Χιλιάδες εργαζόμενοι διαδήλωσαν σήμερα στις Βρυξέλλες, την ώρα που οι υπουργοί Εργασίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης συζητούν τη νέα ενιαία ευρωπαϊκή εταιρική μορφή, γνωστή ως «28ο καθεστώς». Στο επίκεντρο της κινητοποίησης βρίσκεται η ανησυχία ότι το νέο πλαίσιο θα επιτρέψει σε πολυεθνικές να επιλέγουν το ευνοϊκότερο για αυτές εργασιακό και φορολογικό περιβάλλον, υπονομεύοντας κατακτήσεις δεκαετιών.

Το «28ο καθεστώς» φιλοδοξεί να δημιουργήσει ένα προαιρετικό ενιαίο εταιρικό δίκαιο, ώστε μια επιχείρηση να λειτουργεί σε όλη την Ένωση με ένα μόνο σύνολο κανόνων, χωρίς να χρειάζεται να συμμορφώνεται με 27 διαφορετικά εθνικά συστήματα. Στην πράξη, όμως, όπως επισημαίνουν συνδικάτα και εργατολόγοι, το κείμενο που βρίσκεται στο τραπέζι δεν περιλαμβάνει επαρκείς δικλίδες ασφαλείας για τα εργασιακά δικαιώματα. Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα: μια εταιρεία που δραστηριοποιείται στο Βέλγιο, όπου ισχύουν ισχυρές συλλογικές συμβάσεις, θα μπορεί να εγγραφεί στη Βουλγαρία, όπου οι μισθοί και οι προστασίες είναι σαφώς χαμηλότερες, και να εφαρμόζει τους κανόνες της χώρας έδρας σε όλες τις θυγατρικές της. Αυτό δημιουργεί ένα νομικό «λίμπο»: οι εργαζόμενοι θα απασχολούνται σε μια χώρα, αλλά θα υπάγονται στο δίκαιο μιας άλλης, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τη διαπραγματευτική τους ισχύ. Οι επικριτές του σχεδίου τονίζουν ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν έχει δεσμευτεί για ρήτρα μη υποβάθμισης των εργασιακών προτύπων, ούτε για ενιαία ελάχιστα όρια προστασίας. Αντίθετα, οι υποστηρικτές του «28ου καθεστώτος» επικαλούνται μείωση της γραφειοκρατίας και ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων έναντι των αμερικανικών και κινεζικών ανταγωνιστών. Ωστόσο, τα συνδικάτα αντιτείνουν ότι το κόστος αυτής της ευελιξίας θα το πληρώσουν οι εργαζόμενοι, με χαμηλότερους μισθούς, μεγαλύτερη επισφάλεια και αποδυνάμωση των συλλογικών διαπραγματεύσεων. Η σημερινή διαδήλωση στις Βρυξέλλες δεν είναι μεμονωμένη: εντάσσεται σε ένα ευρύτερο κύμα κινητοποιήσεων σε Γερμανία, Γαλλία και Ιταλία, όπου τα εργατικά κέντρα ζητούν να αποσυρθεί το σχέδιο ή να τροποποιηθεί ριζικά.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Το «28ο καθεστώς» θα επιτρέπει σε μια εταιρεία να επιλέγει τη χώρα εγγραφής της ανεξάρτητα από τον τόπο πραγματικής δραστηριότητας, με κίνδυνο «κοινωνικού ντάμπινγκ».
• Οι εργαζόμενοι θα απασχολούνται σε ένα κράτος-μέλος αλλά θα διέπονται από το εργασιακό δίκαιο άλλου, συχνά με χαμηλότερες προστασίες.
• Συνδικάτα και εργατολόγοι ζητούν ρήτρα μη υποβάθμισης και ελάχιστα ευρωπαϊκά πρότυπα προστασίας.

Γιατί έχει σημασία: Η έκβαση της διαπραγμάτευσης για το «28ο καθεστώς» θα καθορίσει αν η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση θα προχωρήσει με ενίσχυση των εργασιακών δικαιωμάτων ή με την υποταγή τους στη λογική του φθηνού εργατικού κόστους. Αν επικρατήσει το σημερινό σχέδιο, οι ανισότητες μεταξύ Βορρά και Νότου, αλλά και μεταξύ Δύσης και Ανατολής, θα βαθύνουν, ενώ η κοινωνική συνοχή της Ένωσης θα δοκιμαστεί σοβαρά. Οι σημερινές διαδηλώσεις στις Βρυξέλλες είναι μόνο η αρχή: το επόμενο διάστημα αναμένονται νέες κινητοποιήσεις, καθώς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο θα κληθούν να αποφασίσουν αν θα βάλουν φραγμό στην εργαλειοποίηση του εταιρικού δικαίου εις βάρος των εργαζομένων.