Η Εκκλησία της Γαλλίας κάνει... έρανο για να χρηματοδοτήσει την επίσκεψη του Πάπα Λεόντα ΙΔ'

Lead: Η απόφαση της Καθολικής Εκκλησίας της Γαλλίας να απευθύνει δημόσια έκκληση για δωρεές προκειμένου να καλυφθεί το κόστος της πρώτης διεθνούς αποστολής του Πάπα Λεόντα ΙΔ' έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, όχι μόνο για το ύψος του ποσού –που αγγίζει τα 27 εκατομμύρια ευρώ– αλλά και για το συμβολικό βάρος μιας τέτοιας κίνησης σε μια εποχή βαθιάς οικονομικής κρίσης για τα μεσαία και χαμηλότερα κοινωνικά στρώματα της χώρας.

Το ταξίδι του Ποντίφικα, που έχει προγραμματιστεί για τα μέσα του επόμενου έτους, περιλαμβάνει επισκέψεις σε μεγάλα αστικά κέντρα, συμπεριλαμβανομένων των Παρισίων και της Μασσαλίας, καθώς και συναντήσεις με πολιτικούς ηγέτες και εκπροσώπους άλλων θρησκευμάτων. Ωστόσο, το γεγονός ότι η γαλλική Εκκλησία καλεί τους πιστούς να συνεισφέρουν οικονομικά, ενώ ταυτόχρονα το Βατικανό διαθέτει σημαντικά αποθέματα πλούτου, έχει πυροδοτήσει ένα ευρύτερο δημοσιονομικό και ηθικό δίλημμα. Οι επικριτές επισημαίνουν ότι η Εκκλησία της Γαλλίας, η οποία έχει ήδη δει τα έσοδά της να μειώνονται δραστικά την τελευταία δεκαετία, επιχειρεί να μεταφέρει το βάρος μιας πολυτελούς διπλωματικής επίσκεψης στους ώμους των πιστών, πολλοί από τους οποίους βρίσκονται αντιμέτωποι με την ακρίβεια και την υποβάθμιση των δημοσίων υπηρεσιών.

Η έκκληση για δωρεές έρχεται σε μια περίοδο που η γαλλική κοινωνία είναι ιδιαίτερα ευαισθητοποιημένη σε ζητήματα διαφάνειας και κοινωνικής δικαιοσύνης. Τα 5,5 εκατομμύρια ευρώ που έχουν συγκεντρωθεί μέχρι στιγμής –κυρίως από μεγάλους χορηγούς και κληροδοτήματα– απέχουν παρασάγγας από τον στόχο, γεγονός που υποδηλώνει είτε απροθυμία των Γάλλων καθολικών να στηρίξουν οικονομικά το εγχείρημα, είτε έλλειψη εμπιστοσύνης στον τρόπο διαχείρισης των εκκλησιαστικών πόρων. Σύμφωνα με πληροφορίες, μέρος του κόστους αφορά μέτρα ασφαλείας που κρίνονται απαραίτητα λόγω του αυξημένου κινδύνου τρομοκρατικών επιθέσεων, καθώς και την αναβάθμιση των υποδομών υποδοχής σε χώρους λατρείας που παρουσιάζουν σοβαρές φθορές.

Η διοίκηση της Εκκλησίας της Γαλλίας, από την πλευρά της, υπεραμύνεται της απόφασης, τονίζοντας ότι η επίσκεψη ενός Πάπα αποτελεί ιστορικό γεγονός με εθνική σημασία και ότι η συμμετοχή των πιστών στη χρηματοδότησή του συνιστά πράξη συμμετοχής και όχι επιβάρυνσης. Επιπλέον, στελέχη της επικαλούνται το προηγούμενο άλλων ευρωπαϊκών χωρών, όπου ανάλογες επισκέψεις χρηματοδοτήθηκαν εν μέρει από δημόσιους πόρους, κάτι που στη Γαλλία αποκλείεται λόγω του αυστηρού διαχωρισμού Κράτους και Εκκλησίας. Ωστόσο, το επιχείρημα αυτό δεν φαίνεται να πείθει την κοινή γνώμη, με δημοσκοπήσεις να δείχνουν ότι το 68% των ερωτηθέντων θεωρεί ότι το Βατικανό θα έπρεπε να καλύψει το σύνολο των εξόδων, απορρίπτοντας την ιδέα ενός «εράνου» που προσβάλλει τη θρησκευτική αξιοπρέπεια.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Το ταξίδι του Πάπα Λεόντα ΙΔ' έχει προϋπολογισμό 27 εκατ. ευρώ, με μόλις 5,5 εκατ. να έχουν συγκεντρωθεί, κυρίως από μεγάλους χορηγούς.
• Η γαλλική νομοθεσία απαγορεύει την κρατική χρηματοδότηση θρησκευτικών εκδηλώσεων, καθιστώντας τις δωρεές των πιστών μονόδρομο για την κάλυψη του κόστους.
• Οι επικριτές της πρωτοβουλίας υποστηρίζουν ότι το Βατικανό διαθέτει επαρκείς οικονομικούς πόρους και ότι η έκκληση για έρανο υπονομεύει την εικόνα της Εκκλησίας ως θεσμού κοινωνικής αλληλεγγύης.

Γιατί έχει σημασία: Η συγκεκριμένη εξέλιξη δεν αφορά μόνο τη διοργάνωση μιας θρησκευτικής τελετής, αλλά αναδεικνύει τη βαθύτερη κρίση ταυτότητας και οικονομικής βιωσιμότητας που αντιμετωπίζουν οι ιστορικές εκκλησίες της Δυτικής Ευρώπης. Η επιλογή της γαλλικής Εκκλησίας να στηριχθεί σε δωρεές πιστών για ένα τόσο δαπανηρό εγχείρημα, εν μέσω κοινωνικών ανισοτήτων, θέτει το ερώτημα του ρόλου της θρησκείας στη σύγχρονη δημόσια σφαίρα: ως θεσμός δύναμης και επιρροής ή ως ταπεινός συνοδοιπόρος των πολιτών; Το αποτέλεσμα αυτού του εράνου θα κρίνει όχι μόνο την επιτυχία της παπικής επίσκεψης, αλλά και την ικανότητα της Εκκλησίας να επικοινων