Η ενεργειακή κρίση τρομάζει την Ευρώπη: Οι παραδοχές Πιερρακάκη, οι πιέσεις Μακρόν και τα στρατηγικά αποθέματα

Lead: Η ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο, καθώς οι τιμές του φυσικού αερίου παραμένουν ευμετάβλητες και οι γεωπολιτικές εντάσεις αναδιαμορφώνουν τις προτεραιότητες των Βρυξελλών. Ο πρόεδρος του Eurogroup, Χρήστος Πιερρακάκης, ζήτησε την επιτάχυνση της πορείας προς μεγαλύτερη ενεργειακή ανεξαρτησία, ενώ ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν κάλεσε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προχωρήσει άμεσα σε κεντρικοποιημένη αποθήκευση φυσικού αερίου. Οι δύο τοποθετήσεις, όπως μεταδίδει η ΕφΣυν, αποτυπώνουν μια αυξανόμενη ανησυχία ότι η Ένωση δεν έχει ακόμη θωρακιστεί απέναντι σε ένα νέο ενεργειακό σοκ.

Η έκκληση Πιερρακάκη δεν είναι απλή διαχειριστική υπόδειξη. Συνδέεται με τη δημοσιονομική σταθερότητα της ευρωζώνης, καθώς οι υψηλές τιμές ενέργειας πιέζουν τα κρατικά ταμεία μέσω επιδοτήσεων και στηρίγματος σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Η ταχύτερη μετάβαση σε εναλλακτικές πηγές και η διασύνδεση των αγορών ηλεκτρισμού αποτελούν, κατά τον ίδιο, προϋπόθεση για να μην εκτροχιαστούν οι προϋπολογισμοί. Από την πλευρά του, ο Μακρόν θέτει ένα πιο άμεσο ζήτημα: την από κοινού αποθήκευση φυσικού αερίου σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ώστε τα κράτη-μέλη να μην ανταγωνίζονται μεταξύ τους σε περιόδους αιχμής. Πρόκειται για πρόταση που επαναφέρει τη συζήτηση περί στρατηγικών αποθεμάτων, ενός εργαλείου που χρησιμοποιείται ήδη σε πετρέλαιο αλλά όχι με ενιαίο τρόπο στο αέριο.

Το στοίχημα είναι διπλό. Αφενός, η Ευρώπη καλείται να μειώσει την εξάρτησή της από εισαγωγές, χωρίς να αποσταθεροποιήσει τις αγορές ενέργειας. Αφετέρου, πρέπει να συμφωνήσει σε έναν μηχανισμό αλληλεγγύης που δεν θα μετατρέπεται σε εργαλείο εθνικών συμφερόντων. Οι διαφορές μεταξύ Βορρά και Νότου, αλλά και οι διαφορετικές ενεργειακές δομές των κρατών-μελών, καθιστούν κάθε κοινή λύση πολιτικά εύθραυστη. Η Κομισιόν έχει ήδη δείξει διάθεση για πιο ενεργό ρόλο, αλλά η υλοποίηση απαιτεί χρόνο, χρηματοδότηση και πολιτική βούληση.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Ο πρόεδρος του Eurogroup ζητά επιτάχυνση της ενεργειακής ανεξαρτησίας για να προστατευτούν οι δημόσιοι προϋπολογισμοί.
• Ο Μακρόν προτείνει κεντρική ευρωπαϊκή αποθήκευση φυσικού αερίου, ώστε να αποφεύγεται ο ανταγωνισμός μεταξύ κρατών-μελών.
• Η συζήτηση περί στρατηγικών αποθεμάτων αποκτά νέα δυναμική, εν μέσω αστάθειας των τιμών και γεωπολιτικών πιέσεων.

Γιατί έχει σημασία: Η ενεργειακή κρίση δεν είναι μόνο ζήτημα τιμών. Είναι δοκιμασία συνοχής για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Αν οι Βρυξέλλες δεν καταφέρουν να συντονίσουν αποθέματα, προμήθειες και δίκτυα, τότε κάθε κράτος-μέλος θα επιλέξει την εθνική του άμυνα, υπονομεύοντας την ενιαία αγορά. Οι δηλώσεις Πιερρακάκη και Μακρόν δείχνουν ότι η συζήτηση έχει περάσει από το στάδιο των προειδοποιήσεων σε αυτό των αποφάσεων. Το επόμενο διάστημα θα κρίνει αν η Ευρώπη θα μιλήσει με μία φωνή ή θα αφήσει τις αγορές να επιβάλουν τη δική τους ατζέντα.